Avrupa Birliği'nin Çin'den gelen ucuz ürün akışını kısıtlamak amacıyla aldığı yeni vergi kararı, Türkiye'nin e-ihracatını ciddi şekilde tehdit ediyor. 2026 itibarıyla AB'de yürürlüğe girecek olan düzenleme, 150 euro altındaki online alışverişlerde uygulanan vergi muafiyetini kaldırıyor. Ancak kararın metninde "sadece Çin" ifadesinin yer almaması, Türkiye'nin de bu uygulamanın kapsamına dahil edilebileceği yönünde endişeleri artırdı.
TÜRKİYE'NİN E-İHRACATI RİSK ALTINDA
Türkiye'nin bu yıl sonu için belirlediği 8 milyar dolarlık e-ihracat hedefinin önemli bir bölümü, yani yüzde 35'i AB ülkelerine yöneliyor. Eğer bu yeni düzenleme Türkiye'yi de kapsayacak olursa, AB'ye yapılan yaklaşık 2,8 milyar dolarlık satışın tehlikeye girebileceği hesaplanıyor. Bu durumun özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) ile mikro işletmelerin AB pazarına erişimini hayli zorlaştırması bekleniyor.
AB'NİN AMAÇLARI VE TÜRKİYE'NİN GİRİŞİMLERİ
Avrupa Birliği'nin bu adımının arkasında, Temu, AliExpress ve Shein gibi Çin merkezli dev e-ticaret platformlarından gelen ürün akışını kontrol altına alma isteği yatıyor. 2024 yılında AB'ye gönderilen 150 euro altı paketlerin tam yüzde 91'inin Çin'den gelmesi, vergi muafiyetinin kaldırılması kararını tetikledi. Bununla birlikte, düzenlemede Türkiye'nin bu kapsamın dışında tutulacağına dair net bir hüküm bulunmaması, Türkiye için ciddi bir risk oluşturuyor. Ticaret Bakanlığı Anlaşmalar Genel Müdürlüğü, Türkiye'nin Gümrük Birliği anlaşması gereğince AB içinde bir ülke gibi değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, bu düzenlemeden muaf tutulmak için AB ile müzakere sürecini başlattı. Bakanlık yetkilileri, Türkiye'nin kapsam dışı bırakılmasını umduklarını ifade ediyor.
KOBİ'LER İÇİN UYGULANMASI ZOR ŞARTLAR
AB'nin yeni planına göre ürünler kategori kategori vergilendirilecek, paket başına ek vergi alınabilecek ve üretici firmaların AB'de temsilcilik açması gibi şartlar getirilecek. Bu koşullar, büyük ölçekli şirketler için belki yönetilebilirken, KOBİ'ler için AB pazarına ihracat yapmayı neredeyse imkânsız hale getirebilir. Türkiye ise daha önce, Çin'den gelen ucuz ürün akışını dengelemek amacıyla Ağustos 2024'te gümrüksüz alışveriş limitini 150 eurodan 30 euroya indirerek AB'nin 2026'da devreye alacağı önlemi daha erken hayata geçirmişti.
