ABD ekonomisinde 2020'de Kovid-19 salgını sonrası ortaya çıkan dengesiz toparlanmayı tanımlayan 'K şekilli ekonomi' kavramı yeniden gündeme geldi. Borsa ve konut fiyatlarındaki artıştan yararlanan yüksek gelirli kesim harcamalarını sürdürürken, düşük gelirli kesim enflasyon ve istihdamdaki yavaşlama nedeniyle harcamalarını kısıyor.
GELİR DAĞILIMINDA ÇARPICI TABLO
ABD Merkez Bankası verilerine göre, en üst yüzde 10'luk kesim toplam hanehalkı servetinin yüzde 67'sini elinde tutarken, alt yüzde 90'lık kesim yüzde 33'üne sahip. Peter G. Peterson Foundation analizi, gelirin yüksek gelirli hanelerde yoğunlaşmasının 1981'den bu yana daha belirgin hale geldiğini ortaya koyuyor. Ekonomik faaliyetin üçte ikisini oluşturan tüketici harcamalarının büyük kısmı son dönemde üst gelir grubuna kaymış durumda.
EKONOMİSTLERDEN CRİTİK UYARILAR
Moody's Analytics Başekonomisti Mark Zandi'nin analizine göre, en üst yüzde 10'luk dilimdeki haneler harcamaların neredeyse yarısını gerçekleştiriyor. Fed'in Bej Kitap raporu da tüketiciler arasındaki ayrışmaya işaret ediyor. William & Mary Üniversitesi Profesörü Peter W. Atwater, mevcut ekonomiyi 'üst kısmı ağır Jenga kulesi' olarak tanımlayarak, yapay zeka odaklı kazançlara bağlı bu 'balonun' patlaması halinde tüm ekonomiyi sarsabileceğini belirtiyor. Moody's Analytics Ekonomi Araştırmalar Kıdemli Direktörü Scott Hoyt ise borsa performansına bağlılığın ve kredi sorunlarının sistemik istikrarsızlık riski taşıdığını vurguluyor.
