Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı duyuruyla, ABD'den Türkiye'ye tarihi bir eserin iade edildiğini müjdeledi. Denver Art Museum koleksiyonunda bulunan ve bilimsel verilerle Smyrna Antik Kenti kökenli olduğu doğrulanan mermer heykel başı, yapılan başarılı bir iş birliğiyle ait olduğu topraklara geri getirildi.
SMYRNA'DAN ÇIKAN ESER YURDA DÖNDÜ
Bakan Ersoy'un paylaştığı bilgilere göre, 1934 tarihli raporlar ve uzman incelemeleriyle Smyrna Agora kazılarından geldiği belirlenen heykel başı, Theodosius Dönemi'ne ait olup yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılmıştı. Denver Sanat Müzesi ile kurulan yapıcı diyalog ve iş birliği sayesinde, M.S. 5. yüzyıla tarihlenen bu önemli eser artık İzmir Arkeoloji Müzesi'nde sergileniyor. Bu süreçte emeği geçen Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ekiplerine ve tüm ilgili kişilere teşekkür eden Bakan Ersoy, kültürel mirasın korunmasına yönelik kararlılık vurgusu yaptı.
İADE SÜRECİNİN ARKA PLANI VE ESERİN BİLİMSEL KİMLİĞİ
ABD'nin Colorado eyaletindeki Denver Sanat Müzesi, koleksiyonunda bulunan Anadolu kökenli mermer heykel başını Türkiye'ye iade etme isteğini Kültür ve Turizm Bakanlığı'na iletti. Müze, eserin Smyrna Agora kazılarından elde edildiğini ve 1989'da Marie Thérèse Macy'nin malikanesinden bağış yoluyla koleksiyona katıldığını belirtti. Macy'nin eşinin, 1946-1948 yılları arasında İstanbul'da ABD Başkonsolosu olarak görev yapan Clarence Edward Macy olduğu bilgisi de paylaşıldı. Bakanlık uzmanları tarafından yapılan incelemelerde, bu verilerin doğru olduğu ve eserin 1934 tarihli bir raporla da belgelendiği tespit edildi. Eserin Anadolu kökenli olduğu ve yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarıldığı, Bakanlık uzmanlarının bilimsel incelemeleri ve arşiv kayıtlarıyla kesinleşti. Bu doğrultuda Türkiye'nin resmi iade talebi, uluslararası iş birliğiyle başarıyla sonuçlandı. Son yıllarda kültür varlıkları kaçakçılığıyla mücadelede izlenen etkin politikalar sayesinde, müze ve özel koleksiyonlar nezdinde gönüllü iade süreçlerine yönelik farkındalık ve iş birliği belirgin şekilde artış gösterdi. Smyrna kökenli mermer heykel başının Türkiye'ye kazandırılması da bu yaklaşımın somut bir örneği oldu. Üslup özellikleri doğrultusunda heykel başının Theodosius Dönemi heykel sanatıyla ilişkili olduğu ve Efes–Smyrna bölgesinde faaliyet gösteren bir atölyenin ürünü olduğu, Prof. Dr. Akın Ersoy ve Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi uzmanlarınca hazırlanan raporlarda da ortaya kondu.
