Uzun yıllardır güvenli liman olarak görülen Amerikan Hazine bonoları yerini altına bırakırken, The Wall Street Journal (WSJ) gazetesi, küresel yatırımcıların artan talebiyle rekor kıran altın fiyatlarının ardındaki beş temel nedeni mercek altına aldı.
Doların Geleceğine Yönelik Endişeler ve Jeopolitik Belirsizlikler
Yatırımcıların önemli bir kısmı, Amerikan doları ve diğer büyük para birimlerinin değerini ne kadar süreyle koruyabileceği konusunda ciddi endişeler taşıyor. Bu durum, altını ekonomik şoklara karşı bir sığınak olarak daha cazip hale getiriyor. Özellikle Başkan Donald Trump'ın son dönemdeki politikaları ve açıklamaları, piyasalardaki belirsizliği artırarak bu kaygıları körükledi. Trump'ın Venezuela'ya yönelik müdahale yetkisi, Fed Başkanı Jerome Powell'a faiz indirimi baskısı ve Grönland konusundaki ek gümrük vergisi tehdidi gibi adımlar, küresel piyasalarda 'değer düşürme ticareti' olarak adlandırılan bir yaklaşıma yol açtı. Bu yaklaşım, hükümetlerin enflasyonu kontrol altına alamaması veya borç yükünü azaltamaması durumunda para birimlerinin değer kaybedeceği endişesine dayanıyor.
Düşük Faiz Ortamı ve Altının Cazibesi
ABD dolarının 2025'in ilk yarısında son 50 yılın en kötü performanslarından birini sergilemesi ve Federal Rezerv'in (Fed) faiz indirimine gideceği sinyali vermesi, altın fiyatlarını yukarı yönlü itti. Avrupa ve Japonya'da artan borç yükleri ve genişlemeci ekonomi politikaları da bu süreci destekliyor. Japonya'da yaşanan tahvil satışları, uzun vadeli devlet tahvillerinin getirilerini rekor seviyelere taşıdı. Fed'in faiz indirimleri, devlet tahvilleri ve nakit varlıkların getirisini düşürerek yatırımcıları altına yönlendirdi. 2022'de faiz artışlarıyla cazip hale gelen Hazine tahvilleri ve para piyasası fonları, faizlerin düşmesiyle cazibesini yitirdi. Getiri sağlamayan altının, düşük faiz ortamında elde tutma maliyetinin azalması ve fiyatlardaki yükseliş potansiyelinin öne çıkması, yatırımcıların ilgisini çekti. Goldman Sachs analistlerine göre, altın ETF'lerinin ABD özel finansal portföylerindeki payının düşük olması, küçük bir talep artışının bile fiyatlar üzerinde güçlü bir etki yaratabileceğini gösteriyor.
Merkez Bankalarının Artan Alımları ve Borsalardaki Risk Algısı
Merkez bankaları, altın fiyatları için kritik bir talep kaynağı olmaya devam ediyor. Uzun yıllar net satıcı konumunda olan merkez bankaları, 2010'dan bu yana net alıcıya dönüştü ve 2022'de alımlar hız kazandı. Batı'nın Rusya'ya uyguladığı yaptırımların ardından, Çin başta olmak üzere Batı ile siyasi gerilim yaşayan ülkelerin merkez bankaları, erişimi sınırlı altın rezervlerine yöneldi. Polonya Ulusal Bankası gibi kurumlar da devlet borcu riski taşımayan varlıkları rezervlerine eklemeyi tercih ediyor. Dünya Altın Konseyi'ne göre merkez bankaları, altını yalnızca fiyat performansı için değil, döviz rezervlerinin çeşitlendirilmesi ve korunması amacıyla da satın alıyor. Altınla birlikte borsa endekslerinin de tarihi zirvelere ulaşması, yatırımcılar açısından risk algısını artırıyor. Hisse senetlerinin değerlemesinde kullanılan döngüsel olarak ayarlanmış fiyat-kazanç oranı, piyasaların son 100 yılda yalnızca bir kez daha bu kadar pahalı olduğunu gösteriyor. Bu durum, özellikle birkaç büyük teknoloji şirketinin endeksler üzerindeki belirleyici etkisiyle birleşince, yatırımcıların alternatif arayışına girmesine neden oluyor.
