Antarktika'nın kilometrelerce kalınlıktaki buz tabakasının altında, bilim insanlarının yıllardır tahmin ettiği ancak şimdiye kadar net olarak görüntüleyemediği muazzam bir jeolojik manzara ortaya çıkarıldı. Uluslararası bir araştırma ekibi, gelişmiş uydu verileri ve buz hareketlerini analiz eden yeni bir teknik kullanarak, kıtanın derinliklerinde saklı kalmış dağ sıralarını, vadileri, düzlükleri, havzaları ve hatta gölleri haritalandırdı.
BUZUN ALTINDAKİ GİZEMLİ DÜNYA ORTAYA ÇIKTI
Grenoble Alpes Üniversitesi'nden Dr. Helen Ockenden, keşfin önemini, 'Daha önce pikselli bir film kamerasıyla bakıyorduk, şimdi ise yüksek çözünürlüklü bir dijital görüntüye sahibiz' sözleriyle açıkladı. Buz altındaki zemin, sınırlı kutup seferleri ve zorlu ölçümler nedeniyle uzun süre bilinmezliğini korumuştu. Ancak Ice Flow Perturbation Analysis (IFPA) adı verilen yeni teknik sayesinde, buzun altındaki engeller üzerinden akarken yüzeyinde oluşturduğu şekil bozulmaları analiz edildi. Bu yaklaşım, uydu görüntüleriyle birleştirilerek Antarktika'nın iç yapısının adeta bir 'röntgeni'ni çekmeyi başardı.
DENİZ SEVİYESİ TAHMİNLERİ İÇİN KRİTİK BULGULAR
Araştırmanın en çarpıcı bulgularından biri, Maud Subglacial Basin içinde yer alan ve daha önce bilinmeyen yaklaşık 400 kilometre uzunluğundaki dev bir hendek oldu. Ayrıca, 2 ila 30 kilometre arasında değişen çok sayıda 'orta ölçekli' yapı da haritalandı. Bu oluşumlar, buz tabakasının hareketini yönlendiren ve yavaşlatan doğal dişliler ve frenler gibi işlev görüyor. Modern buz örtüsünden çok daha eski olan bu yapılar, Antarktika'nın gelecekte nasıl eriyeceğini anlamak için hayati bir jeolojik rehber sunuyor. Üç kilometre kalınlığa ulaşabilen buz tabakasının bile altındaki zemin izlerini taşıdığını gösteren bu yeni harita, iklim modelleri için daha sağlam bir temel oluşturarak küresel deniz seviyesi yükselişi tahminlerindeki belirsizlikleri önemli ölçüde azaltacak.
