Asgari Ücret Tespit Komisyonu, 2026 yılında geçerli olacak asgari ücreti belirlemek üzere ilk toplantısını 12 Aralık Cuma günü yapacak. Ancak komisyonun yapısı ve görüşme süreçlerine ilişkin tartışmalar devam ederken, Kocaeli Üniversitesi'nden Çalışma Ekonomisi Uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik, kritik değerlendirmelerde bulundu.
KOMİSYON YAPISI DEĞİL, İLKELER ÖNEMLİ
Prof. Dr. Aziz Çelik, TÜRK-İŞ'in komisyonda yer almayacağını açıklamasının ardından gündeme gelen hükümet temsilci sayısının düşürülmesi önerisinin bir çözüm getirmeyeceğini belirtti. Çelik'e göre asıl mesele komisyonun yapısı değil, kararların hangi ilke ve kurallara göre alınacağı. Son yıllarda komisyonun, hükümetin istediği kararları oy çokluğuyla aldığını ve üyelerin asgari ücreti televizyondan öğrendiğini savunan Çelik, "Hükümetin temsilcisi sayısının beşten bire düşmesi sembolik bir değişiklik, göz boyama olur. Çünkü taraflar Komisyonda beşer kişiyle temsil edilse de blok olarak davranmaktadır," dedi.
ASIL SORUN ANAYASAL KRİTERLERİN UYGULANMAMASI
Çelik, asgari ücretin tespitinde geçim şartları ve ülke ekonomisindeki büyümenin esas alınması gerektiğini vurguladı. Anayasa'ya göre bu iki kriterin dikkate alınması gerektiğini ancak yasal düzenleme eksikliği nedeniyle komisyonun bunları dikkate almadan karar aldığını ifade etti. Çelik, birçok ülkede asgari ücretin kural bazlı belirlendiğini ve Türkiye'de de bu keyfiliğe son verilerek kural bazlı bir döneme geçilmesinin zamanının geldiğini söyledi. Tek başına bir işçinin yaşam maliyetinin 35-40 bin TL, 4 kişilik bir ailenin yoksulluk sınırının ise 90 bin TL'nin üzerinde olduğunu belirten Çelik, asgari ücretin kişi başına gayri safi yurtiçi hasılanın en az yüzde 60'ı oranında olması gerektiğini savundu. Bu oranın 2016'da net 38 bin TL'ye denk geldiğini ve güncel ekonomik verilerle bu rakamın 2026 için net 38 bin TL'den az olmaması gerektiğini dile getirdi.
MİLYONLARIN GÜVENİ SARILMIŞ DURUMDA
Prof. Dr. Aziz Çelik, Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun milyonlarca emekçi nezdinde bir güveninin kalmadığı kanaatinde olduğunu belirtti. Komisyonun fiilen lağvedildiğini, şeklen yapılan toplantılarda müzakere yapılmadığını ve geçmişte sunulan TÜİK raporlarının dahi artık gelmediğini ifade etti. Çelik, asgari ücret tahminlerinin "ölümü gösterip sıtmaya razı etmek" amacıyla yapıldığını ve sadece resmi enflasyona endeksli bir belirlemenin doğru olmadığını söyledi. Asgari ücretin milli gelire oranla gerilemesinin, bölüşüm ilişkilerinin kötüleştiğini ve ücretli çalışanların yoksullaştığını gösterdiğini vurguladı. Asgari ücrete yapılacak zammın genel ücret düzeyini belirleyecek kritik bir zam olduğunu sözlerine ekledi.
