Türkiye'de yaklaşık bir asırdır yürürlükte olan İcra ve İflas Kanunu'nun yerini alması planlanan Cebrî İcra Kanunu Teklifi Taslağı, icra sisteminde köklü değişiklikler öngörüyor. Taslak, hem alacaklı ile borçlu arasındaki dengeyi yeniden sağlamayı hem de uygulamada sıkça eleştirilen mekanizmaları ortadan kaldırmayı hedefliyor. Bu kapsamlı revizyon, icra hukukunda adil ve etkin bir dönüşümün sinyallerini veriyor.
ERKEN İCRA VE İLAMSIZ TAKİP SONA ERİYOR
Taslağa göre, mahkeme kararının hemen ardından otomatik olarak başlayan icra sürecine son verilecek. Artık, bölge adliye mahkemesinin (istinaf) kararının beklenmesi gerekecek, böylece 'erken icra' uygulamasının neden olduğu hak ihlallerinin önüne geçilecek. Ayrıca, ilamsız icra takibi için alacağın mutlaka bir belgeye dayanması zorunlu hale getirilecek; bu sayede keyfi takipler engellenecek ve yargısal denetim güçlendirilecek.
TEK VE GENEL BİR TAKİP REJİMİ GELİYOR
Mevcut kanundaki banka alacaklarına özgü hızlandırılmış takip hükümleri ile kambiyo senetlerine ilişkin özel ilamsız takip düzenlemeleri taslak metinden çıkarıldı. Tüm alacak türleri için tek ve genel bir takip rejimi öngörülüyor. Ayrıca, süresi içinde satış talep edilmeyen dosyaların düşmesiyle, icra dosyalarının yıllarca açık kalmasının önüne geçilecek. Deniz cebrî icraya ilişkin dağınık hükümler ise yeni kanunda ayrı bir kitap altında toplanarak uluslararası sözleşmelerle uyumlu hale getirilecek.
ANAYASAL İLKE VE CEZA DÜZENLEMELERİ
Taslak, icra organlarına borçlu ile alacaklının menfaatlerini gözetme ve dengeleme yükümlülüğü getiriyor. Cebrî icranın, temel haklara saygılı, ölçülü ve hızlı bir şekilde yürütülmesi anayasal ilke haline gelecek. Türk Ceza Kanunu'nda zaten suç olarak düzenlenen 'ihaleye fesat' ve 'artırmadan çekilme' gibi fiiller için İcra Kanunu'ndaki mükerrer ceza hükümleri kaldırılıyor, böylece yasal düzenlemelerdeki fazlalıklar ortadan kaldırılıyor.
