BİLİM VE TEKNOLOJİ
Yayınlanma : 18 Şubat 2026 15:01

Astronomide ters köşe: Gezegenler 'beklenmedik' düzende dizildi, bilim dünyası şaşkın!

Astronomide ters köşe: Gezegenler 'beklenmedik' düzende dizildi, bilim dünyası şaşkın!
Astronomlar, LHS 1903 yıldızının etrafında tersine dizilmiş gezegen sistemi keşfetti. Bu sıra dışı yapı, gezegen oluşum teorilerini sorgulatıyor ve bilim dünyasında şaşkınlığa yol açıyor.

Bilim dünyası, 116 ışık yılı uzaklıktaki LHS 1903 adlı kırmızı cüce yıldızın etrafında keşfedilen tersine dizilmiş gezegen sistemiyle şaşkınlığa uğradı. Uluslararası bir araştırma ekibinin bulgularına göre, bu sistemde gezegenlerin yerleşimi alışılagelmişin dışında.

ALKIŞLANAN TEORİ YIKILDI

Güneş Sistemi'mizde olduğu gibi genellikle yıldızlara en yakın konumda kayalık gezegenler, daha dış kısımlarda ise gaz ve buz devleri bulunurken, LHS 1903 sisteminde bu düzen tamamen tersine dönmüş durumda. Kayalık gezegenler merkeze uzak, gaz devleri ise daha yakın yerlerde konumlanmış. Bilinen teoriye göre, yıldızın radyasyonu yakın gezegenlerdeki hafif gazları süpürürken, uzaktaki gezegenler atmosferlerini koruyarak gaz devlerine dönüşüyor.

'DIŞTAN İÇE' ŞEKİLLENEN BİR SİSTEM Mİ?

European Space Agency'nin CHEOPS uydusundan alınan veriler, Lynx takımyıldızı yönündeki bu sistemde dört ötegezegenin bulunduğunu gösteriyor. Sisteme en yakın gezegen kayalıkken, onu iki gaz gezegeni ve en dışta yine kayalık bir gezegen takip ediyor. University of Warwick'ten Thomas Wilson liderliğindeki ekip, en dışta kayalık bir gezegenin oluşmasını neredeyse imkansız olarak nitelendiriyor. Bu durum, sistemin 'içten dışa' değil, 'dıştan içe' bir şekilde oluşmuş olabileceği ihtimalini gündeme getiriyor. Gezegenlerin yer değiştirmesi veya büyük çarpışmalar gibi senaryolar dışlansa da, CHEOPS verileri gezegenlerin zaman içinde oluştuğunu ve en dıştaki kayalık gezegenin, sistemdeki gazın tükenmiş olduğu bir dönemde meydana gelmiş olabileceğini gösteriyor. ESA araştırmacıları, bu tür keşiflerin evrendeki gezegen oluşum modellerini yeniden düşünmeye sevk edebileceğini belirtiyor.