Türkiye'de alım gücünün hızla azalmasıyla birlikte, alışveriş merkezlerinin yiyecek-içecek bölümlerinde ciddi bir talep düşüşü yaşanıyor. Eylül 2025 verileri, AVM metrekare verimlilik endeksinin bir önceki yıla göre yüzde 26,5 arttığını gösteriyor, ancak enflasyonun yüzde 33,29 olması reel kayba işaret ediyor. Bu durum, tüketicilerin harcamalarını kısmak zorunda kaldığını net bir şekilde ortaya koyuyor.
AVM CİRO ENDEKSİNDEKİ ÇARPICI DEĞİŞİM
Eylül 2025 döneminde AVM ciro endeksi, bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 26,5 artışla 4264 puana ulaştı. Enflasyon dikkate alındığında bu artışın reel olarak sınırlı kaldığı ve bir önceki aya göre yüzde 2,8 daralma yaşandığı görülüyor. Kategoriler bazında incelendiğinde, teknoloji alanında yüzde 10,8 artış kaydedilirken, yiyecek-içecek kategorisinde yüzde 7,7 düşüş olduğu belirlendi. Bu veriler, artan yaşam maliyetlerinin tüketim alışkanlıklarını doğrudan etkilediğini gösteriyor.
EKONOMİSTLERİN KRİTİK ANALİZİ
Ekonomist Fatih Keresteci, Eylül endeksi için nominal büyümenin yüzde 26,5 olduğunu ifade ederek, enflasyondan arındırıldığında yüzde 5'lik bir daralma yaşandığını vurguladı. Giyim kategorisinin yüzde 33,4 büyüme ile pozitif seyrettiğini, ancak diğer kategorilerin zayıf performans gösterdiğini açıkladı. Tüketici davranışlarındaki değişimi değerlendiren Keresteci, cüzdanların küçüldüğünü ve harcamaların mutluluk ya da statü odaklı hale geldiğini belirtti. Bu durum, tüketim ekonomisinin yeni dinamiklerini yansıtıyor ve ekonomik zorlukların derinleştiğine işaret ediyor.
