İsveç Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard'ın sosyal medyada viral olan bir paylaşımı, Rusya'nın Ukrayna'yı tam ölçekli işgalinin başlangıcından bu yana Avrupa Birliği'nin Rusya'dan yaptığı ithalatın, Avrupa'nın Kiev'e yaptığı yardım miktarını aştığı iddiasında bulundu. Stenergard'a göre, "Avrupa ülkeleri ve Avrupa" Ukrayna'ya 187 milyar Euro destek sağladı. "Aynı dönemde, 201 milyar Euro tutarında Rus petrolü ve gazı ithal ettik" diyen Stenergard, "Diğer ithalatlar da eklendiğinde toplam rakam 311 milyar Euro'ya ulaşıyor" diye ekledi. Bu durumun "Ukrayna'ya 124 milyar Euro negatif destek" anlamına geldiğini belirtti. Peki, Stenergard'ın rakamları doğru mu?
AB'NİN RUSYA'DAN İTHALATI YÜKSEK Mİ?
Kamuoyuna açık veriler incelendiğinde, Stenergard'ın hesaplamalarının, kullanılan verilere ve "yardım" tanımına bağlı olarak büyük ölçüde doğru olduğu görüldü. Avrupa Birliği, Rusya'nın Ukrayna'yı tam ölçekli işgalinin başlangıcından bu yana, Avrupa'nın savaş öncesi Rus petrolü ve doğalgazına olan ağır bağımlılığını azaltmak amacıyla Rus enerji ürünlerine yaptırım uyguladı. Eurostat'a göre, Avrupa'nın Rusya'dan yaptığı ithalat işgalin başlangıcından bu yana yaklaşık %89 oranında düştü, ancak hala önemli düzeyde. Bağımsız Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) araştırmalarına göre, AB üye devletleri Şubat 2022'den bu yana Rus fosil yakıtlarından (petrol, rafine ürünler, boru hattı gazı ve sıvılaştırılmış doğal gaz - LNG dahil) 216 milyar Euro'dan fazla satın aldı. CREA'ya göre, Ekim 2025'te Rusya'nın aylık fosil yakıt ihracat gelirleri, tam ölçekli işgalin başlangıcından bu yana en düşük seviyesine geriledi. Ancak AB hala LNG'nin en büyük alıcısı konumunda. En büyük beş ithalatçı olan Macaristan, Slovakya, Fransa, Belçika ve Romanya, sadece Ekim 2025 ayında Rus fosil yakıtları için CREA raporlarına göre toplam 938 milyon Euro ödedi.
AVRUPA UKRAYNA'YA NE KADAR YARDIM ETTİ?
Avrupa Komisyonu'nun özet rakamları ve tahmini toplam ithalat verileri kullanıldığında, Stenergard'ın karşılaştırması genel olarak uyumlu görünüyor. Avrupa Komisyonu tarafından yayınlanan bir özet listeye göre, AB ve üye devletleri Şubat 2022'den bu yana Ukrayna'ya 187 milyar Euro'dan fazla destek sağlamış olup, bu miktarın yaklaşık %35'ini yüksek oranlı imtiyazlı krediler oluşturuyor. Bu tanım kullanıldığında, Stenergard'ın rakamları kabaca tutarlıdır; zira Avrupa, savaşın başlangıcından bu yana Ukrayna'ya harcadığından daha fazla Rusya'dan, özellikle de Rus petrolü ve gazı ithal etmiştir. Ukrayna'ya tahsis edilen desteği takip eden Kiel Enstitüsü araştırmaları, kendi tahsis yardımı tanımı altında rakamın başlangıçta daha düşük olduğunu gösteriyor. Tahsisler, hükümetlerin sağlamayı kabul ettiği miktarları gösterir, tam olarak ödenen miktarları değil. Gerçek ödemeler daha düşük olabilir veya gerçekleşmesi daha uzun sürebilir. Kiel Enstitüsü'ne göre, AB kurumları ve üye devletleri işgalin başlangıcından bu yana Ukrayna'ya 150 milyar Euro tahsis etti. Coğrafi Avrupa'nın tamamına bakıldığında ve Norveç, İsviçre, İzlanda ve Birleşik Krallık gibi AB üyesi olmayan ülkeler de dahil edildiğinde, toplam tahsis edilen yardım miktarı 177 milyar Euro'ya ulaşıyor. Bu rakamlar, hükümet bütçe belgelerinden, resmi duyurulardan ve diğer kamuya açık kaynaklardan derlenen ikili finansal, askeri ve insani desteği içeriyor. Tahsislerin yanı sıra, Avrupa hükümetleri ek taahhütlerde bulunmuş ancak henüz vaatleri tahsis etmemiştir. AB ve üye devletleri için toplam taahhütler 214 milyar Euro'ya ulaşıyor. Coğrafi Avrupa'nın tamamı için toplam taahhütler 273 milyar Euro'ya ulaşıyor. Bu, Rusya'ya yapılan ithalat ve yardım arasındaki farkı daraltıyor, ancak kesin olarak kapatmıyor.
