Avrupa Komisyonu, dijital hizmetler alanında çığır açan Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamındaki ilk cezasını Elon Musk'ın sahibi olduğu X platformuna kesti. Komisyon, X'in eskiden Twitter olarak bilinen sosyal ağda, mavi tik işaretini herkesin satın alabilmesine izin verdiği için şirkete 120 milyon euro (yaklaşık 140 milyon dolar) para cezası uyguladığını açıkladı. Mavi tik sisteminin tasarımını 'aldatıcı' olarak nitelendiren AB'nin yürütme organı, şirketin DSA kapsamındaki şeffaflık yükümlülüklerini ihlal ettiğini belirtti.
DOĞRULAMA YERİNE ABONELİK SİSTEMİ
Musk şirketi satın almadan önce, Twitter mavi tikleri gazetecilere, ünlülere, politikacılara ve kamusal figürlere kimliklerini doğruladıktan sonra veriyordu. Musk bu politikayı 2023'te kaldırdı ve bugün 'doğrulanmış' mavi tik, yalnızca bir kullanıcının X Premium'a abone olduğunu ve profil fotoğrafı, görünen ad gibi belirli uygunluk kriterlerini karşıladığını gösteriyor. Komisyon, 'X'in 'doğrulanmış hesaplar' için 'mavi tik' kullanımı kullanıcıları aldatıyor' ifadesini kullandı ve bu durumun, çevrimiçi platformların hizmetlerinde aldatıcı tasarım uygulamalarını yasaklama yükümlülüğünü ihlal ettiğini vurguladı.
REKLAM VE VERİ ERİŞİMİNDE ŞEFFAFLIK EKSİKLİĞİ
Düzenleyici, X'in reklam veri tabanının DSA'nın şeffaflık ve erişilebilirlik gerekliliklerine uymadığını da tespit etti. Şirketin erişim taleplerini işlemede aşırı gecikmeler uyguladığı ve reklam veri tabanının reklamların içeriği, konusu veya kimin ödediği gibi bilgileri barındırmadığı belirtildi. Bu durumun araştırmacıların ve kamuoyunun çevrimiçi reklamcılıktaki potansiyel riskleri bağımsız olarak incelemesini engellediği kaydedildi. Ayrıca, DSA'nın kamu platformlarının araştırmacılara sistematik riskleri incelemek için kamuya açık verilere erişim sağlama zorunluluğu olduğu, ancak X'in araştırmacıların kamuya açık verilerine bağımsız erişimine izin vermediği tespit edildi.
CEZA SÜRECİ VE SONRAKİ ADIMLAR
Karar, Komisyon'un şirketi risk yönetimi, içerik moderasyonu, karanlık desenler, reklam şeffaflığı ve araştırmacılar için veri erişimi ile ilgili kuralların ihlal edildiği şüphesiyle soruşturma başlatmasından iki yıl sonra geldi. X'in şimdi mavi tik şikayetini nasıl ele almayı planladığını açıklamak için 60 günü, reklam ve kamu verileri şeffaflığı ile erişilebilirlik ihlallerini ele almak için bir eylem planıyla yanıt vermek için ise 90 günü bulunuyor. DSA'nın onaylanmış ihlalleri, küresel yıllık cirosunun %6'sına varan para cezaları da dahil olmak üzere bir dizi büyük yaptırımla karşılaşabilir.
