Geçen ay Helsinki'de düzenlenen yıllık Slush konferansında Avrupa startup ekosistemine yönelik heyecan gözden kaçmıyordu. Ancak bölgenin risk sermayesi piyasasının mevcut durumuna ilişkin veriler farklı bir gerçeği ortaya koyuyor. Sonuç olarak, Avrupa piyasası 2022 ve 2023'te yaşanan küresel risk sermayesi resetinden henüz tam olarak kurtulamadı. Fakat Klarna'nın yakın zamandaki çıkışı ve bölgenin yerel yapay zeka startup'larının hem yerel hem de uluslararası yatırımcıların ilgisini çekmesi gibi gelişmeler, bir dönüşümün eşiğinde olunduğuna işaret ediyor.
YATIRIM HACMİNDE DURGUNLUK SÜRÜYOR
PitchBook verilerine göre, yatırımcılar 2025'in ilk üç çeyreğinde Avrupa startup'larına 7.743 anlaşma üzerinden 43,7 milyar euro (52,3 milyar dolar) aktardı. Bu, yıllık toplamın 2024'teki 62,1 milyar euro ve 2023'teki 62,3 milyar euro seviyesini yakalayacağı, ancak aşmayacağı anlamına geliyor. Karşılaştırma yapıldığında, ABD'deki risk sermayesi anlaşma hacmi 2025'in üçüncü çeyreği sonu itibarıyla 2022, 2023 ve 2024 yıllarını geride bırakmış durumda. Ancak Avrupa'nın en büyük sorunu anlaşma iyileşmesi değil; risk sermayesi şirketlerinin fon toplaması. 2025'in ilk üç çeyreğinde Avrupa merkezli risk sermayesi şirketleri sadece 8,3 milyar euro (9,7 milyar dolar) toplayabildi. Bu, Avrupa'yı son on yılın en düşük yıllık fon toplama toplamına doğru sürüklüyor.
ABD YATIRIMCILARININ İLGİSİ TEKRAR ARTIYOR
PitchBook'ta kıdemli analist Navina Rajan, fon toplamanın Avrupa'daki en zayıf alan olduğunu belirtiyor. Rajan, Slush katılımcılarındaki coşkuyu paylaşmasa da, Avrupa piyasasının dönüşüm geçirdiğini gösteren birkaç olumlu veri noktasına dikkat çekiyor. Bunlardan biri, ABD'li yatırımcıların Avrupa startup anlaşmalarına katılımının yeniden yükselişe geçmesi. Rajan'a göre bu oran 2023'te, ABD merkezli risk sermayesi şirketlerinin Avrupa'daki risk anlaşmalarının sadece %19'una katıldığı bir düşüş yaşadı. O zamandan beri istikrarlı bir şekilde artıyor. Rajan, ABD'li yatırımcıların Avrupa piyasasına ilişkin oldukça iyimser olduğunu, özellikle yapay zeka teknolojisinde ABD'deki değerlemelerin girişi neredeyse imkansız hale getirdiğini, Avrupa'da ise katların daha düşük olmasının yeni yatırımcılar için daha iyi bir giriş noktası sunduğunu ifade ediyor.
BAŞARI HİKAYELERİ ZİHNİYETİ DEĞİŞTİRİYOR
İsveçli vibe kodlama startup'ı Lovable ve Fransız yapay zeka araştırma laboratuvarı Mistral, bu değişimin somut örnekleri. Lovable, Salesforce Ventures, CapitalG ve Menlo Ventures gibi bir dizi ABD merkezli risk sermayesi şirketinin hem öncülük ettiği hem de katıldığı 330 milyon dolarlık yeni bir Seri B turu duyurdu. Mistral ise Eylül ayında Andreessen Horowitz, Nvidia ve Lightspeed'in dahil olduğu 1,7 milyar euroluk bir Seri C turu gerçekleştirdi. İsveçli fintech devi Klarna'nın Eylül'de halka arz olması da bir dönüşümün yaşanmakta olduğunu gösteriyor. İsveçli EQT'den ortak Victor Englesson'a göre, Klarna gibi son Avrupa başarı hikayeleri, Avrupa'daki kurucuların şirketlerini kurma yaklaşımlarını değiştirmeye başladı. Artık şirketleri 'Avrupa'da veya Almanya'da kazanmak' için değil, 'küreselde kazanmak' zihniyetiyle kuruyorlar. Bu zihniyet, EQT ve diğerlerini Avrupa konusunda iyimser kılıyor. Englesson, EQT'nin önümüzdeki beş yılda Avrupa'ya 250 milyar dolar yatırım yapmayı planladığını ve kıtaya son derece bağlı olduklarını vurguluyor.
