Bakır fiyatları, geçen yıl temmuz ayında başlayan yükseliş trendini sürdürerek uluslararası piyasalarda libresi 5,96 dolara kadar çıktı ve tarihi zirveye yaklaştı. Bu artışın arkasında, özellikle yapay zeka ve veri merkezlerinin tetiklediği elektrik talebi patlaması ile arz endişeleri yatıyor.
YAPAY ZEKA VE ENERJİ DÖNÜŞÜMÜ TALEBİ KATLADI
S&P Global'in raporuna göre, küresel elektrik tüketiminin 2040'a kadar yüzde 50 artması bekleniyor. Bu durum, bakır talebinin de aynı dönemde yüzde 50 artarak 28 milyon metrik tondan 42 milyon metrik tona çıkmasına neden olacak. Talepteki bu sıçramanın temel itici güçleri arasında ekonomik büyüme, enerji dönüşümü, yapay zeka altyapıları ve savunma modernizasyonları bulunuyor. Yapay zeka ve veri merkezlerinin yüksek elektrik ihtiyacı, doğrudan bakır kullanımını artırarak sektör için yeni ve büyük bir talep alanı oluşturuyor.
ARZ AÇIĞI VE MADENCİLİKTEKİ ZORLUKLAR BÜYÜYOR
Raporda, yeni yatırımlar yapılmadığı takdirde 2040 yılına kadar bakırda 10 milyon metrik tonluk bir arz açığı oluşacağı tahmin ediliyor. Ortalama bakır cevheri kalitesindeki düşüş, Güney Amerika gibi önemli üretim bölgelerinde madenciliği daha karmaşık ve maliyetli hale getiriyor. Ayrıca, yeni bir bakır madeninin keşfinden üretime geçmesine kadar ortalama 17 yıl gibi uzun bir süre gerekiyor; bu sürenin büyük kısmı izin süreçleri, çevresel değerlendirmeler ve toplumsal istişarelere ayrılıyor. Enflasyon, düşük cevher kalitesi ve derin madencilik faaliyetleri de maliyetleri yukarı çekiyor.
UZMANLAR FİYAT ARTIŞININ SÜRECEĞİNİ SÖYLÜYOR
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, bakır fiyatlarındaki yükselişin uzun süredir beklenen bir gelişme olduğunu belirtti. Ergezen, talep artışının başlıca nedenleri arasında Çin'deki yenilenebilir enerji, elektrikli araç, çip ve yapay zeka kaynaklı ürün talebinin yattığını ifade etti. Küresel büyümedeki yavaşlamaya rağmen bakır talebinin düzenli olarak arttığını, arz tarafında ise Güney Amerika ve Avustralya'daki kısıntıların baskı oluşturduğunu vurguladı. Ergezen, küresel büyümenin canlanması ve Çin ekonomisinin yeniden hız kazanması durumunda bakır fiyatlarının çok daha yüksek seviyelere çıkma potansiyeli olduğunu söyledi.
