Yeni bir araştırma, beynimizin yaşam boyunca geçirdiği yapısal değişimleri net bir şekilde ortaya koydu. Nature Communications dergisinde yayınlanan çalışmaya göre, beyin yapısı dokuz, 32, 66 ve 83 yaşlarında olmak üzere dört dönüm noktasıyla işaretlenmiş beş farklı evreden geçiyor.
BEBEKLİKTEN ÇOCUKLUĞA: BEYNİN PATLAMA DÖNEMİ
İlk evre bebeklikten yaklaşık dokuz yaşına kadar uzanıyor. Bu dönemde milyarlarca yeni sinir bağlantısı oluşurken, etkin olmayan bağlantılar budanıyor. Hem gri madde hem de su maddesi hızla büyüyor. Gri madde bilgiyi işlerken, beyaz madde bu bilgiyi sinir sisteminin diğer bölgelerine ileterek beynin iletişim ağını oluşturuyor.
ERGENLİK VE YETİŞKİNLİK: 32 YAŞINA KADAR SÜREN OLGUNLAŞMA
Beyin daha sonra ergenlik evresine geçiyor. Bu dönem beyaz maddenin büyümesi ve sinir sisteminin farklı bölümleri arasındaki bağlantıların daha verimli hale gelmesiyle tanımlanıyor. Çarpıcı şekilde, ergenlik dönemi ortalama 32 yaşına kadar sürüyor. Ardından yetişkinlik çağına geçiş yapılıyor ve araştırmacılar bunu hayatımızın 'en güçlü topolojik dönüm noktası' olarak tanımlıyor.
YAŞLILIK DÖNEMİ: BEYİN BAĞLANTILARININ AZALMASI
Yaklaşık 66 yaşında beyin 'erken yaşlanma' evresine geçiyor. Bu dönemde beyaz madde bozulmaya başlıyor ve bağlantılar azalıyor. Cambridge Üniversitesi araştırmacısı Alexa Mousley, 'Bu yaş, insanların hipertansiyon gibi beyni etkileyebilen çeşitli sağlık koşulları için artan riskle karşı karşıya kaldığı bir dönem' diyor. Son evre ise yaklaşık 83 yaşında başlıyor ve bağlantıların azalmaya devam ettiği bu dönemde beyin belirli bölgelere daha fazla güvenmeye başlıyor.
