Borsa İstanbul'da işlem gören bazı şirket hisselerinde yapılan yapay dalgalanmalarla küçük yatırımcıları zarara uğratan şebekelere yönelik operasyonlar hız kazandı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın koordinasyonunda gerçekleştirilen son iki operasyonda toplam 31 şüpheli gözaltına alındı. Şüphelilerin, Borsa İstanbul'da manipülatif işlemlerle hisse fiyatlarında ve işlem hacimlerinde olağandışı dalgalanmalara yol açarak küçük yatırımcıları zarara uğratıp büyük vurgun yaptıkları iddia ediliyor.
SİSTEMATİK MANİPÜLASYON NASIL GERÇEKLEŞİYOR?
Uzmanlara göre, manipülatörler ilk aşamada hisselerle ilgili yapay bir talep oluşturarak organize işlemlerle hisse fiyatını yükseltiyor. Ardından sosyal medya üzerinden hissenin daha da yükseleceğine dair algı yaratılıyor ve bu haberler yayılıyor. Küçük yatırımcılar yüksek fiyattan alım yapmaya yönlendirildikten sonra, manipülasyonu yapan gruplar ani ve yüklü satışlarla hisse değerini çökertiyor. Elde edilen bu suç gelirleri, yurt içi ve yurt dışındaki şirket alımları, gayrimenkul yatırımları ve yeni suç faaliyetlerinin finansmanı için kullanılarak aklanıyor.
ARACI KURUMLAR VE ŞİRKET SAHİPLERİNİN ROLÜ
Şirket hisselerinin yapay olarak artırılmasının piyasa dolandırıcılığı olduğunu belirten eski MASAK Başkan Yardımcısı Dr. Ramazan Başak, bu tür dolandırıcılıkların genellikle bir aracı kurum, şirket ve alım-satım yapan kişilerden oluşan üç taraflı bir sistemle yapıldığını vurguluyor. Başak, "İşlemleri bir aracı kurum üzerinden dolaştırmak zorundasınız. Kendi aralarında üçü de anlaşabiliyor. Şirketin haberi olmadan bu tür uzun vadeli piyasa dolandırıcılığına yönelik hareketler olamaz. Halka açık, mevzuata bağlı şirketler ile iyi niyetli aracı kurumları tenzih ediyorum. Ancak aracı kurum ve şirket sahibiyle temas olmadan bu tür manipülasyonların yapılması çok zor." ifadelerini kullandı.
VİŞNE MADENCİLİK ÖRNEĞİ VE DENETİM ÇAĞRISI
Manipülasyon zincirinde şirket sahibi, yatırımcı ve yükselişi sağlayan grupların kazandığını, ancak satış başladığında bedelini küçük yatırımcıların ödediğini belirten Dr. Başak, Vişne Madencilik örneğini hatırlattı. 37 TL'den halka arz edilen hissenin 960 TL'ye çıkarılıp 2,5 ayda 92 TL'ye gerilemesinin göz göre göre bir dolandırıcılık olduğunu söyledi. Bazı küçük şirketlerin piyasa değerlerinin dev holdingleri geçtiğini ve tüm yetkililerin bu duruma dikkat etmesi gerektiğini vurgulayan Başak, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) hem halka arz hem de sonrasında çok daha sıkı denetim uygulaması çağrısında bulundu.
