Çinli teknoloji devleri, Dünya'nın alçak yörüngesinde dengeleri değiştirecek iddialı bir projeye imza atmaya hazırlanıyor. Toplamda 200 binin üzerinde internet uydusunu uzaya gönderme hedefiyle yapılan başvurular, Elon Musk'ın SpaceX şirketine ait Starlink ağına karşı önemli bir rekabetin fitilini ateşledi. Bu hamle, Pekin'in Starlink'in neden olduğu uydu yoğunluğu ve çarpışma riski konusundaki endişelerini dile getirmesinin hemen ardından geldi.
MEGA UYDU AĞLARI YÖRÜNGEYİ DÖNÜŞTÜRECEK
Geçtiğimiz ayın sonlarında, aralarında devlet destekli ve özel şirketlerin bulunduğu ondan fazla Çinli uydu operatörü, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği'ne (ITU) başvurularını iletti. ITU, küresel uydu yörüngeleri ve radyo frekanslarının koordinasyonundan sorumlu en yetkili kurum olarak öne çıkıyor. Bu projeler arasında en dikkat çekici olanlar, her biri 96.714 uydu kapasiteli CTC-1 ve CTC-2 adlı iki devasa girişim. Başarıyla hayata geçirilmeleri durumunda, bu ağlar tek başlarına Starlink'in mevcut büyüklüğünü aşabilecek bir potansiyele sahip.
ABD VE ÇİN ARASINDA UZAY REKABETİ KIZIŞIYOR
Alçak Dünya yörüngesi, küresel uzay ekonomisinin en stratejik ve rekabetçi alanlarından biri haline gelmiş durumda. ABD ve Çin, internet uydularından oluşan mega takımyıldızlar kurma konusunda adeta bir yörünge yarışı içinde. Şu an için ABD'nin Starlink ağı sayesinde bir avantajı bulunuyor; zira LEO'daki aktif uyduların büyük çoğunluğunu SpaceX'in uyduları oluşturuyor. Ancak yörünge konumları ve radyo frekansları gibi kaynaklar sınırlı. Bu noktada erken davranan şirketler, uzun vadeli öncelik hakkı elde ediyor. Nitekim ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), kısa süre önce SpaceX'e 7.500 adet ikinci nesil Starlink uydusu daha fırlatma izni verdi.
STARLİNK'İN YÜKSELEN ENDİŞELERİ
Çin'in bu gelişmelere kayıtsız kalmayacağının sinyalleri veriliyor. ITU'ya sunulan diğer projeler arasında China Mobile'ın 2.520 uyduluk L1 ağı, Shanghai Spacecom'un 1.296 uyduluk Qianfan projesi, yaklaşık 13 bin uyduluk Guowang ve 2030'a kadar 15 binin üzerine çıkması planlanan Qianfan mega ağı gibi iddialı girişimler de yer alıyor. Pekin yönetimi, SpaceX'in 42 bin uyduya kadar çıkma hedefiyle planladığı Starlink projelerinin, ortak yörünge yollarını giderek daha tehlikeli hale getirdiğini savunuyor. Aralık ayında yaşanan ve bir Starlink uydusunun arızalanarak kontrolsüz şekilde alçalmaya başlaması, bu endişeleri daha da derinleştirdi. SpaceX uyduları ortalama beş yıl ömre sahip ve görev süreleri dolduğunda kontrollü bir şekilde atmosfere girerek imha ediliyor. Şirket ayrıca, bu yıl yaklaşık 4.400 uydunun yörüngesini 550 kilometreden 480 kilometreye düşüreceğini duyurarak çarpışma riskini azaltmayı amaçladığını belirtti. ITU verilerine göre LEO uyduları genellikle 400 ila 2.000 kilometre arasındaki yörüngelerde yer alıyor. ITU'nun 2019'da belirlediği kurallar ise oldukça açık: Bir uydu ağı, başvuru tarihinden itibaren 7 yıl içinde faaliyete geçmeli veya en az bir uyduyu yörüngeye yerleştirmeli. Ardından 2 yıl içinde %10, 5 yıl içinde %50 ve 7 yıl sonunda ise tüm ağın tamamlanması gerekiyor.
