DÜNYA
Yayınlanma : 28 Kasım 2025 07:31

Çölün sırrı çözüldü: Arizona'da 35 milyar dolarlık uçak mezarlığı neden orada?

Çölün sırrı çözüldü: Arizona'da 35 milyar dolarlık uçak mezarlığı neden orada?
Arizona'daki Tucson çölünde bulunan ve değeri 35 milyar doları aşan 4.500'den fazla uçağın bulunduğu 'uçak mezarlığı', II. Dünya Savaşı sonrası üretilen fazla uçakların korunması için ideal iklim koşulları nedeniyle kurulmuştur.

Amerika Birleşik Devletleri'nin Arizona eyaletinde, Tucson çölünün ortasında yer alan ve ilk bakışta sıradan bir arazi gibi görünen devasa bir alan, aslında dünyanın en büyük uçak mezarlığına ev sahipliği yapıyor. Bu gizemli yer, 4.500'den fazla askeri uçak ve 40 uzay aracını barındırıyor.

35 MİLYAR DOLARLIK HAVA FİLOSU

Davis-Monthan Birleşik Devletler Hava Kuvvetleri Üssü'nün bulunduğu bu bölge, yaklaşık 26.5 kilometre boyunca uzanıyor. Burada paslanmadan korunan uçakların toplam değeri 35 milyar doları aşıyor. Hava Kuvvetleri, Donanma, Deniz Piyadeleri, Sahil Güvenlik ve NASA gibi birçok kurumun artık kullanılmayan uçakları, yıllar içinde bu çöl ortamına taşınarak sessizliğe gömülmüş durumda.

TUCSON NEDEN UÇAK MEZARLIĞI OLDU?

Tucson'un bu özel görev için seçilmesinin ardında, bölgenin sunduğu eşsiz iklim koşulları yatıyor. Yıl boyunca düşük nem oranına sahip olan ve neredeyse hiç yağış almayan Tucson, uçakların metal aksamlarının paslanmadan uzun yıllar boyunca korunmasına olanak tanıyor. Yıllık yağış miktarının 28 santimetrenin altında olması, nemli ve yağışlı bölgelerde kısa sürede çürüyebilecek bu dev makineler için adeta doğal bir hangarın oluşmasını sağlıyor. Bu durum, Tucson'u ABD'nin ihtiyaç duymadığı veya gelecekte yedek parça amacıyla kullanmak isteyebileceği uçaklar için ideal bir depolama alanı haline getirmiş.

II. DÜNYA SAVAŞI'NDAN GÜNÜMÜZE UZANAN HİKAYE

Bu devasa uçak mezarlığının kökeni, II. Dünya Savaşı'nın sonrasına dayanıyor. Savaşın sona ermesiyle birlikte ABD, binlerce üretilen uçağın akıbetini belirlemek durumunda kaldı. Savaş boyunca üretilen dev bombardıman uçaklarından nakliye uçaklarına kadar geniş bir filo, artık fazla hale gelmişti. Hava Kuvvetleri, bu uçakları bozulmadan saklayabilecekleri geniş, kuru ve güvenli bir alan arayışına girdiğinde Tucson öne çıktı. 1946 baharında, bölgede 600'den fazla Boeing B-29 Superfortress ve 200'den fazla C-47 Skytrain uçağı depolanmıştı. Gökyüzünün bir zamanlar en güçlü makineleri olan bu uçaklar, savaşın ardından çöl güneşi altında sıralanmış halde korunmaya alındı. Yıllar içinde, özellikle 1965'te Savunma Bakanlığı'nın Phoenix'teki Donanma uçak depolama tesisini kapatmasıyla Tucson'un önemi daha da arttı. Phoenix'teki fazla uçakların da buraya gönderilmesiyle, Tucson dünyanın en büyük uçak depolama alanı olarak kabul görmeye başladı. Günümüzde bu alan, hem kullanımdan kaldırılmış uçakların hem de gerektiğinde tekrar hizmete alınabilecek veya yedek parça olarak değerlendirilebilecek araçların bulunduğu stratejik bir merkez konumundadır. Her ne kadar "uçak mezarlığı" olarak bilinse de, bu devasa alan aynı zamanda Amerikan savunma sisteminin gelecekte ihtiyaç duyabileceği makinelerin de saklandığı sessiz bir arşiv niteliği taşımaktadır.