Dünyanın en büyük binası unvanını taşıyan yapı, ABD'nin Washington eyaletindeki Boeing Everett Fabrikası olarak biliniyor. Bu devasa tesis, sadece uçak üretmekle kalmıyor; bünyesinde barındırdığı kendi itfaiyesi, bankaları, sağlık kliniği, kreşi ve hatta zaman zaman oluşan 'iç hava olaylarıyla' adeta minyatür bir şehir gibi işliyor.
BÜYÜKLÜĞÜ HAYRAN BIRAKTI
Toplamda 472 milyon metreküpü aşan hacmiyle dünyanın en büyük kapalı alanına sahip olan fabrika, en yakın rakibi Tesla Gigafactory'den yüzde 33 daha büyük bir alana yayılıyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse, 98 dönümlük alana kurulu olan bu tesisin içine Disneyland'in bile rahatlıkla sığabileceği belirtiliyor.
DEV UÇAKLAR İÇİN İNŞA EDİLMİŞTİ
Boeing Everett Fabrikası, ilk olarak 1967 yılında efsanevi Boeing 747 'jumbo jet' modelinin üretimi için özel olarak inşa edildi. O dönemde Boeing Başkanı William M. Allen, mevcut fabrikaların bu devasa uçağı üretmek için yeterli olmadığını fark edince sıfırdan bir tesis kurulması kararı alındı. Yer seçimi ise biraz tartışmalıydı; California seçeneği gündeme gelse de, projenin baş mühendisi Joe Sutter tesisin Boeing merkezine yakın olmasını istedi. Sonunda Seattle'a sadece 22 mil mesafedeki eski bir askeri havaalanı tercih edildi. Fabrikanın inşası bir yıldan biraz fazla sürdü ve maliyeti 1 milyar doları aştı; bu rakam o dönemde Boeing'in toplam değerinden daha fazlaydı. Tesis için 4 milyon metreküp toprak taşındı ve atıkları taşımak için özel bir demiryolu hattı bile kuruldu. Fabrika ilk açıldığında o kadar büyüktü ki, 90 metreye yaklaşan tavanın altında nem birikiyor ve adeta bulutlar oluşuyordu. Daha sonra kurulan gelişmiş iklimlendirme sistemleri bu durumu ortadan kaldırdı. Future of Flight Foundation yöneticisi Bonnie Hilory, yerel basına yaptığı açıklamada, "Bu bina Boeing'in en iyi ürünü. Tek kelimeyle tarif etmek gerekirse: ölçek. Her şey devasa" ifadelerini kullandı. 2024 itibarıyla tesiste günde yaklaşık 36 bin kişi, üç vardiya halinde çalışıyor ve herkes uçak üretimiyle meşgul değil. Fabrikanın içinde; özel itfaiye birimi, bankalar, kreş ve çocuk bakım merkezleri, sağlık kliniği, su arıtma tesisi ve ziyaretçilere rehberlik eden tam zamanlı tur ekipleri bulunuyor. Ziyaret turları da oldukça popüler; sadece geçen yıl 239 bin kişi, 20 dolarlık biletle bu dev fabrikayı gezdi. Çalışanların üretimi aksatmadan hareket edebilmesi için bina altında 3 kilometreden uzun bir tünel ağı mevcut ve bu tünellerde dolaşmak için binin üzerinde bisiklet tahsis edilmiş durumda. Hatta bazı noktalarda araçlar bile kullanılıyor. Zemin seviyesinde bulunan 82 metre yüksekliğinde ve 106 metre genişliğindeki dev kapılar, tamamlanmak üzere olan uçakların dışarı çıkarılmasını sağlıyor. Üretim hattında uçaklar dakikada sadece yaklaşık 4 santimetre ilerliyor. Bir yolcu uçağının boyanması 7 güne kadar sürebiliyor. Örneğin bir Boeing 747 için yaklaşık 454 litre, Boeing 787 için ise 370 litre boya kullanılıyor. Boeing, yeni nesil 777X modelinin ilk teslimatını 2027 yılında yapmayı hedefliyor. Kasım 2025 itibarıyla yolcu ve kargo versiyonları için 619 kesin sipariş bulunuyor.
