Günümüzde sadece iletişim ve paylaşım aracı olmanın ötesine geçen dijital medya platformları, ülkelerin iç güvenliği, toplumsal düzeni ve siyasi süreçleri üzerinde giderek daha fazla etki sahibi oluyor. Türkiye'de ve dünya genelinde artan dijital bağımlılık, bu platformların ekonomik ve stratejik gücünü her geçen gün yükseltiyor.
YILLIK REKLAM HARCAMALARI 158 MİLYAR TL'Yİ BULDU
Milyarlarca kullanıcının kişisel verisini elinde tutan küresel teknoloji devleri, bu verileri işleyerek başta reklam sektörü olmak üzere çeşitli alanlarda ticari ve politik amaçlarla kullanıyor. Uzmanlara göre bu platformlar, Türkiye'ye önemli yatırımlar yapmadan veya istihdam sağlamadan ülkeden elde ettikleri devasa gelirleri yurt dışına aktarıyor. Örneğin, 2024 yılı verilerine göre X, Meta, Google ve TikTok gibi yabancı platformlara Türkiye'den reklam yoluyla yaklaşık 158 milyar lira aktarıldığı belirtiliyor. Bu durum, yerli ve ulusal medyanın gelir kaybına uğramasına yol açarken, söz konusu platformların ülke güvenliği açısından da ciddi riskler barındırdığına dikkat çekiliyor.
DEZENFORMASYON VE VERİ GÜVENLİĞİ RİSKLERİ
Dijital medya alanındaki denetim eksikliği de önemli tartışmaları beraberinde getiriyor. Türkiye'de yayın yapan televizyon ve radyo kanalları RTÜK tarafından denetlenirken, dijital platformların büyük ölçüde kontrolsüz bir alan olarak faaliyet göstermesi, dezenformasyonun yayılmasını kolaylaştırıyor. En kritik konu ise 'Big data' kapsamında toplanan milyonlarca kişiye ait detaylı kullanıcı verilerinin, yabancı şirketler ve bağlantılı yapılar tarafından siyasi ve istihbari amaçlarla kullanılabileceği iddialarıdır. İstanbul Ticaret Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Berk Çaycı, özellikle gençlerin davranışları üzerindeki etkilerine, veri toplama ve kullanma biçimlerine dikkat çekerek, Türkiye'nin bu konuda acil bir stratejiye ihtiyaç duyduğunu vurguluyor. Çaycı, çözüm önerileri olarak platformların yayıncılara pay vermeye zorlanması, veri şeffaflığının sağlanması, alternatif platformlara yatırım yapılması ve medya okuryazarlığının güçlendirilmesi gibi adımları sıralıyor. Ayrıca, yurt dışına aktarılan verilere uçtan uca şifreleme zorunluluğu getirilmesi ve fiziksel veri merkezlerinin Türkiye'de kurulmasının faydalı olacağını belirtiyor.
