Emekli maaşının hesaplanmasında en önemli unsur, çalışma hayatı boyunca SGK'ya bildirilen prime esas kazanç ve ödenen prim tutarıdır.
Düşük kazanç, düşük emekli maaşı
Birçok çalışan, emeklilik için yalnızca prim gün sayısına odaklanırken, bildirilen kazancın düşük olması emeklilikte maaşın erimesine neden olabiliyor. 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren düzenleme ile prime esas kazanç tavanı asgari ücretin 9 katına yükseltildi. Bu değişiklik, düşük prim ödeyen SSK ve BAĞ-KUR'lular için yeni bir dönemi başlatıyor. SGK verileri, BAĞ-KUR kapsamında prim ödeyenlerin neredeyse tamamının kazancını asgari ücret üzerinden bildirdiğini gösteriyor. Milyonlarca esnaf ve serbest çalışan, daha az prim ödemek için alt sınırı tercih ediyor. Ancak uzmanlar, bu tercihin kısa vadede avantaj sağlasa da uzun vadede ciddi gelir kaybına yol açtığını belirtiyor. Çünkü yüksek prim = yüksek emekli maaşı formülü, sistemin temelini oluşturuyor.
Emeklilik planlamasında dikkat edilmesi gerekenler
SSK’lı çalışanlar arasında da benzer bir durum söz konusu. Çalışanların büyük bir kısmı asgari ücretle istihdam edilirken, bazıları gerçek maaşları yerine düşük kazanç bildirimi yapabiliyor. Bu durum, emeklilik döneminde alınacak maaşın düşük hesaplanmasına yol açıyor. Uzun süre asgari ücret üzerinden prim yatıranlar, emekli olduklarında taban aylığa yakın maaş almak zorunda kalıyor. 2019’dan bu yana uygulanan en düşük emekli aylığı sistemi, düşük kazanç bildirenler için bir güvence sağlıyor. Ancak bu sistem, maaşların yukarı taşınmasını değil, yalnızca belirlenen tabanın altına düşmemesini garanti ediyor. Uzmanlar, sürekli düşük prim ödeyenlerin ileride sadece en düşük emekli maaşı ile yetinmek zorunda kalabileceğini ifade ediyor. Artan yaşam maliyetleri düşünüldüğünde, bu durum ciddi bir geçim riski oluşturuyor. Prime esas kazanç tavanının yükseltilmesi, daha yüksek kazanç bildirenler için avantaj sağlarken, düşük prim ödemeye devam edenler için farkın daha da açılmasına neden oluyor. Uzmanlar, emeklilik planlamasında en büyük hatanın “Nasıl olsa gün sayım dolsun yeter” düşüncesi olduğunu vurguluyor. Oysa hem prim günü hem de bildirilen kazanç seviyesi, emekli maaşını doğrudan etkiliyor. Daha az prim ödeyerek bugünü kurtarmak cazip görünse de, bu hata emeklilikte maaşın erimesine ve en düşük aylığa mahkûm kalmaya yol açabilir.
