Sayıştay'ın yayınladığı denetim raporu, İzmir'de toplu ulaşım hizmeti veren ESHOT'un mali durumuna ilişkin endişe verici tabloyu ortaya koydu. Kurum, 2019-2024 yılları arasında (2022 yılı hariç) sürekli zarar etti. Bu durum, ESHOT'un faaliyetlerini sürdürebilmesi için büyük ölçüde İzmir Büyükşehir Belediyesi'nden aktarılan bağış ve yardımlara bağımlı hale geldiğini gösteriyor.
ZARAR REKOR SEVİYEDE ARTTI
2024 yılına ait verilere göre, ESHOT'un toplam geliri 7 milyar 6 milyon TL iken, toplam gideri 10 milyar 234 milyon TL'ye ulaştı. Bu da kurumun ciddi bir açık verdiğini ortaya koyuyor. Sayıştay raporuna göre, 2019 yılında yaklaşık 86 milyon TL olan ESHOT'un zararı, 5 yıl içinde tam 37 kat artarak 2024 sonunda 3 milyar 228 milyon TL'ye fırladı. Aynı dönemde, gelirlerin giderleri karşılama oranı da yüzde 92'den yüzde 68'e kadar geriledi.
BELEDİYEYE BAĞIMLILIK VE UYARILAR
ESHOT'un İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne olan mali bağımlılığı dikkat çekici bir şekilde artış gösterdi. 2019-2024 yılları arasında belediyeden aktarılan toplam kaynak miktarı 12 milyar 102 milyon TL'ye ulaştı. 2024 yılında ise bu rakam 4 milyar 7 milyon TL olarak gerçekleşti. Belediyeden gelen kaynağın toplam gelirler içindeki payı 2019'da yüzde 51 iken, 2024'te yüzde 67'ye yükseldi. Bu durum, ESHOT'un kendi öz gelirlerinin payının yüzde 33'ün altına düştüğünü gösteriyor. Sayıştay, olası bir mali bozulma veya kaynak aktarımında yaşanacak bir aksama durumunda ESHOT'un toplu ulaşım hizmetlerini sürdürmekte zorlanabileceği uyarısında bulundu ve mali yapıyı toparlayacak yapısal düzenlemelerin gerekliliğini vurguladı.
