Mahalle bakkalından kuaföre, kafelerden tamir atölyelerine kadar küçük işletmeler, artık borç konusunda büyük şirketlerle yarışır hale geldi. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) verilerine göre, 6 Mart itibarıyla ticari kredilerdeki takipteki alacaklar 385 milyar lirayı buldu. Bu borcun 225 milyar liralık kısmı, KOBİ'lerden kaynaklanıyor.
BORÇ BATIĞINDA PATLAMA YAŞANIYOR
Son üç yılda takipteki ticari krediler tam üç kat artarak 130 milyar liradan 385 milyar liraya yükseldi. KOBİ'lerin bu batık hacmindeki payı ise yüzde 38'den yüzde 58'e fırladı. Özellikle 2023 Haziran'ında başlayan faiz artışları, borçlanma maliyetlerini yükselterek geri ödemeleri zorlaştırdı ve takipteki kredilerde patlamaya neden oldu. 2026 Ocak itibarıyla KOBİ başına ortalama batık kredi 703 bin liraya ulaştı.
MİKRO İŞLETMELER EN ÇOK ETKİLENEN GRUP
Takipteki 304 bin 494 KOBİ'nin 257 bini, yani büyük çoğunluğu, mikro işletmelerden oluşuyor. Mikro işletmelerin toplam batık borcu 60.7 milyar lira seviyesinde ve ortalama batık borçları 199 bin lira. Küçük işletmelerde bu rakam 58.6 milyar lira ve ortalama 192 bin lira, orta büyüklükteki işletmelerde ise 94.9 milyar lira ve ortalama 311 bin lira olarak kaydedildi. Bir yılda KOBİ başına düşen batık borç yüzde 115 artış gösterdi, risk özellikle mikro işletmelerde çok yüksek.
İCRA DOSYALARI REKOR KIRIYOR
Yaşam maliyetlerindeki artış ve düşen alım gücü, borçların ödenememesine yol açarak icra takiplerini artırıyor. CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu'nun verdiği bilgiye göre, Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) verileri, Türkiye'de toplam icra ve iflas dosyasının 24 milyonu geçtiğini ve günde ortalama 26 bin 500 yeni dosya açıldığını gösteriyor. Tanrıkulu, vatandaşların takipteki borçlarının 272 milyar liraya ulaştığını ve bu takiplerin çoğunun kira, elektrik, su, doğal gaz, kredi kartı ve temel ihtiyaçlardan kaynaklandığını, bunun derin yoksulluğu yansıttığını belirtti.
