Uzun yıllardır evrenin sonsuza kadar hızlanarak genişleyeceği ve 'Büyük Yırtılma' ile yok olacağı görüşü hakimdi. Ancak son bilimsel veriler bu tabloyu değiştirebilecek nitelikte. ABD'nin Arizona eyaletinde yürütülen DESI gözlemleri ile Güney Koreli bir araştırma ekibinin son analizi, evrenin kaderine dair yerleşik kabulleri yeniden tartışmaya açtı.
KARANLIK ENERJİ ZAYIFLIYOR OLABİLİR
Araştırmalara göre evrenin genişlemesini sağlayan ve varlığı doğrudan gözlemlenemeyen karanlık enerji zamanla zayıflıyor olabilir. Bu ihtimal doğrulanırsa evren sonsuza dek genişlemek yerine bir noktada durabilir ve kütleçekiminin etkisiyle kendi içine çökmeye başlayabilir. Bu senaryo bilim dünyasında 'Büyük Çöküş' olarak adlandırılıyor.
1998'DEN BU YANA İKİ SENARYO TARTIŞILIYORDU
1998 yılına kadar gökbilimciler Büyük Patlama ile başlayan genişlemenin zamanla yavaşlayacağını düşünüyordu. Ancak uzak süpernova gözlemleri evrenin hızlanarak genişlediğini ortaya koydu. Bu beklenmedik ivmenin kaynağı olarak evrenin yaklaşık yüzde 70'ini oluşturduğu düşünülen karanlık enerji tanımlandı. O tarihten bu yana iki ana olasılık üzerinde duruluyordu: Genişlemenin giderek artmasıyla her şeyin parçalanacağı Büyük Yırtılma senaryosu ve genişlemenin durmasıyla evrenin kendi içine çökeceği Büyük Çöküş ihtimali.
YENİ ANALİZLER TARTIŞMAYI ALEVLENDİRDİ
Bu yılın başında Arizona'daki DESI, milyonlarca galaksiyi inceleyerek evrenin genişleme hızının zamanla değiştiğine dair ipuçları elde etti. University College London'dan Prof. Ofer Lahav, sonuçların mevcut fizik anlayışını zorladığını belirterek karanlık enerjinin sabit olmayabileceğine dikkat çekti. Kasım ayında ise Seul'deki Yonsei Üniversitesi'nden Prof. Young-Wook Lee ve ekibi, karanlık enerjinin keşfinde kullanılan süpernova verilerini yeniden analiz etti. Araştırmada süpernovaların geldikleri galaksilerin yaşları dikkate alındı ve karanlık enerjinin yalnızca değişken değil, aynı zamanda zamanla zayıflıyor olabileceği sonucuna varıldı. Prof. Lee, bu durumun modern kozmolojinin temel varsayımlarını değiştirebileceğini belirterek Büyük Yırtılma yerine Büyük Çöküş senaryosunun güç kazandığını söyledi.
