The Lancet Global Health dergisinde yayınlanan yeni bir araştırma, İsrail'in Gazze Şeridi'ndeki saldırılarının ilk 15 ayında 75 binden fazla Filistinlinin hayatını kaybettiğini ortaya koydu. Bu rakam, o dönemde Gazze Sağlık Bakanlığı'nın açıkladığı resmi sayılardan çok daha yüksek. Araştırmacılar, gerçek can kaybının çok daha fazla olabileceğini ve uzun vadede toplam ölü sayısının 200 bini aşabileceği uyarısında bulunuyor.
RESMİ RAKAMLARIN ÜZERİNDE BİR TRAJEDİ
Araştırma, 30 Aralık 2024 ile 5 Ocak 2025 tarihleri arasında 2 bin hanede yapılan saha çalışmasına dayanıyor. Buna göre, 7 Ekim 2023'ten itibaren yaklaşık 75 bin 200 kişi doğrudan İsrail saldırıları sonucu öldü. Bu, savaş öncesi nüfusun yaklaşık yüzde 3,4'üne denk geliyor. Ayrıca 16 bin 300 şiddet dışı ölüm tespit edildi; bunların 8 bin 540'ının savaş koşullarından kaynaklanan 'fazladan ölümler' olduğu belirtiliyor. Özellikle yaşlılar, kadınlar ve çocukların orantısız şekilde etkilendiği vurgulanıyor.
SAVAŞIN GÖLGESİNDEKİ SAĞLIK KRİZİ
Dolaylı ölümler, sağlık sisteminin çökmesi, ilaç ve tedaviye erişimin engellenmesi, açlık ve salgın hastalık riskleriyle bağlantılı. Savaş ortamında ölüm kaydı tutmanın son derece zor olduğu, enkaz altında kalan binlerce kişiye ulaşılamaması, kimlik tespiti yapılamaması ve hastanelerin yıkılması gibi nedenlerle resmi rakamların gerçeği yansıtmadığı ifade ediliyor. Daha önceki bir analiz, resmi kayıtların ölümleri yüzde 41 oranında eksik göstermiş olabileceğini ortaya koymuştu.
ATEŞKES SONRASI DAHA AĞIR BİR TABLO
Ocak 2025'te başlayan geçici ateşkesin ardından çatışmaların yeniden şiddetlendiği ve insani durumun daha da kötüleştiği belirtiliyor. Kuzey bölgelerde kıtlık ilanı, geniş çaplı zorunlu tahliyeler ve yardım noktalarında yaşanan ölümler, dolaylı can kayıplarının artmış olabileceğine işaret ediyor. Araştırmacılar, mevcut verilerin 'taban tahmin' olduğunu ve açlık, salgın hastalıklar gibi uzun vadeli etkilerle toplam can kaybının dramatik biçimde artabileceğini vurguluyor.
