7 Ekim 2023'ten bu yana Gazze'ye yönelik sürdürdüğü yoğun saldırılar nedeniyle İsrail ekonomisi derin bir krizle boğuşuyor. Savaş harcamalarına ayrılan devasa kaynaklar, ülkeyi ciddi bir iç karışıklık ve ekonomik çöküşün eşiğine getirdi. İşgal altındaki topraklarda yaklaşık 50 bin işletme iflas bayrağını çekerken, pek çok sektörde faaliyetler durma noktasına geldi.
YEDEK ASKER SEFERBERLİĞİ İŞ GÜCÜNÜ VURDU
Gazze ve Lübnan cephelerinde savaşmak üzere 300 bin yedek askerin orduya çağrılması, başta inşaat, sanayi ve hizmet sektörü olmak üzere birçok alanda ciddi bir iş gücü kaybına yol açtı. Bu durum, üretimde aksamalara ve maliyet artışlarına neden oldu. Uluslararası alanda İsrail'in işgal politikalarına yönelik tepkilerin artması da ülkenin uluslararası yatırımcılarla olan ilişkilerini olumsuz etkiledi. Daha önce İsrail'e yatırım yapan bazı şirketler yatırımlarını tamamen durdururken, bazıları ise kamuoyundan gelebilecek tepkilerden çekinerek yatırım görüşmelerini gizli yürütmeyi tercih ediyor. Hatta bu şirketler, İsrail ile yapılan çevrim içi görüşmelerin kayıt altına alınmaması ve sonrasında silinmesi şartını koşuyor.
EKONOMİK KRİZ DEMOGRAFİK SORUNLARI DERİNLEŞTİRİYOR
Filistinli ekonomist Abdurrahman Migdad, İsrail'deki ekonomik ve toplumsal krizin demografik sorunları da derinleştirdiğini belirtti. Migdad, "Zaten binlerce kişinin ülkeyi terk ettiği bir ortamda, 300 binden fazla yedek askerin piyasadan çekilmesi, iş gücünde ciddi bir daralmaya yol açmıştır. Mevcut iş gücünün maliyeti aşırı yükselmiş, küçük işletmeler devlet desteği de azaldığı için ayakta kalamaz hale gelmiştir. Özellikle teknoloji, inşaat ve hizmet sektörlerinde üretim zincirleri kopmuştur. Sonuç olarak üretim düşmüş, fiyatlar artmış, aileler ve şirketler ağır baskı altına girmiştir. ABD ve Avrupa desteği olmasaydı, İsrail ekonomisi yalnızca ekonomik boykotla bile çökerdi" dedi. Migdad, büyüme hızındaki sert yavaşlama, doğrudan yabancı yatırımlardaki düşüş, İsrail para birimi şekel'in değer kaybetmesi ve rekor seviyelere ulaşan bütçe açığının ekonomik çöküşün en önemli göstergeleri olduğunu vurguladı. Ekonominin büyük oranda teknolojiye bağlılığının ve güvensizlik ortamında teknoloji şirketlerinin sahipleri ile çalışanlarının ülkeyi terk etmesinin de krizi tetiklediğini ekledi. Yaklaşık yarım milyon İsraillinin işgal altındaki toprakları terk etmesi ise ülke için büyük bir demografik kriz olarak nitelendirildi.
