Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman'ın 500 milyar dolarlık NEOM projesi kapsamında hayal ettiği 350 metre yükseklikteki gökdelenin tepesine inşa edilmesi planlanan 46 bin kişilik stadyum, bilimsel gerçeklerle karşı karşıya kaldı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) İnşaat Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Türer, bu sıra dışı projenin mühendislik açısından taşıdığı büyük riskleri tüm detaylarıyla açıkladı.
RÜZGÂR VE DEPREM İKİLİSİNİN TEHDİDİ
Prof. Dr. Türer, Suudi Arabistan'da rüzgâr hızlarının 35-45 m/s aralığında olduğunu ve deniz kenarına planlanan stadyumun hem neme hem de rüzgâra karşı savunmasız kalacağını belirtti. Arap yarımadasında yapının İstanbul'a kıyasla yüzde 75 daha fazla yatay rüzgâr kuvvetine maruz kalacağı hesaplanırken, bölgenin orta-düşük seviyede deprem riski taşımasına rağmen yüksek yapılarda deprem etkilerinin de ciddiye alınması gerektiği vurgulandı.
46 BİN KİŞİNİN ZIPLAMA REZONANSI
350 metrelik binanın doğal salınım periyodunun yaklaşık 4 saniye olduğunu açıklayan Prof. Dr. Türer, binanın rüzgâr altında rezonansa girmesi durumunda statik deformasyonların 25 katı büyüklüğünde yatay salınımlar oluşabileceğini ifade etti. 46 bin taraftarın maç sırasında senkronize zıplamalarının bu rezonansı tetikleyerek yapısal hasara, çatlamalara ve hatta ilerleyen süreçte yıkıma kadar gidebilecek sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.
KUMlu ZEMİN VE MALZEME YORULMASI TEHLİKESİ
Projenin planlandığı bölgenin kumlu ve yumuşak kayaçlardan oluştuğunu belirten Prof. Dr. Türer, kumlu zeminlerin bazı durumlarda sismik izolatör gibi çalıştığının rapor edildiğini ancak bu yükseklikteki bir yapı için kontrolsüz kumlu zeminin faydadan çok zarar getireceğini açıkladı. Ayrıca binanın 50 yıllık ömrü boyunca yaklaşık 394 milyon defa salınım yapma potansiyeli olduğunu ve 7-8 milyon tekrardan sonra malzemelerde yorulma belirtileri oluşabileceğini vurguladı.
