Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump'ın, Danimarka'ya bağlı özerk bölge Grönland'ı satın alma niyetini dile getirmesi, iki ülke arasında diplomatik bir gerilime yol açtı. Bu siyasi gerilim, Danimarkalı tüketicilerin Amerikan ürünlerini boykot etme kararıyla alışveriş raflarına kadar uzandı. Tüketiciler, Amerikan menşeli ürünleri ayırt etmelerini sağlayan mobil uygulamalara yönelerek bu tepkilerini dijital platformlara taşıdı.
AMERİKAN ÜRÜNLERİNE KARŞI DİJİTAL SAVAŞ
Bu boykot dalgasının öncüsü, İngilizce'de 'NonUSA' anlamına gelen 'UdenUSA' adlı bir uygulama oldu. Kullanıcıların ürünlerin barkodlarını tarayarak menşe bilgilerini öğrenmelerini sağlayan bu uygulama, Danimarka'daki uygulama mağazalarında kısa sürede en çok indirilenler listesinde ilk sıraya yerleşti ve hatta ChatGPT gibi popüler uygulamaları geride bıraktı. Uygulama, sadece ürünün kaynağını belirtmekle kalmıyor, aynı zamanda Amerikan ürünlerine alternatif olabilecek başka ülke menşeli ürünleri de kullanıcılara öneriyor. Benzer bir işlevselliğe sahip olan 'Made O’Meter' uygulaması da listede üst sıralarda yer alıyor.
ŞEFFAFLIK MI, BOYKOT MU? UYGULAMANIN AMACI NE?
'UdenUSA' uygulamasının geliştiricilerinden Jonas Pipper, Danimarka devlet yayın kuruluşu DR Nyheder'e yaptığı açıklamada, amaçlarının doğrudan bir boykot çağrısı yapmak olmadığını, bunun yerine tüketicilere şeffaflık sağlamak olduğunu belirtti. Pipper, "Tüketicilerin ne yapacağı tamamen kendi tercihleri" diyerek, inisiyatifin halkın elinde olduğunu vurguladı. Ekonomistler ise bu dijital boykotun sembolik değerinin yüksek olabileceğini ancak ekonomik etkisinin sınırlı kalabileceği görüşünü dile getiriyor. Danske Bank ekonomisti Louise Aggerstrøm Hansen, Danimarka'daki gıda tüketiminin sadece yüzde 1'inin doğrudan ABD kaynaklı olduğunu belirterek, bu durumun boykotun gerçek etkisini ölçmeyi zorlaştırdığını ifade etti. Roskilde Üniversitesi'nden davranış bilimci Pelle Guldborg Hansen ise bu tür uygulamaların tüketiciler için bir tür 'deşarj mekanizması' işlevi gördüğünü savunuyor. Hansen, insanların hassas meselelerde öfkelendiğini ve bu uygulamaların, küçük de olsa somut bir eylemde bulunma imkanı sunduğunu belirtti. Bu gelişmeler, Ocak ayının başından bu yana devam eden Trump'ın Grönland talepleriyle başlayan ve geçtiğimiz hafta hem Danimarka hem de Grönland'da binlerce kişinin sokağa dökülerek protesto ettiği süreci daha da alevlendirdi.
