ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları sonrası İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından Hürmüz Boğazı'nın geçişlere kapatılması ve saldırı tehdidi, küresel deniz ticaretinde büyük bir krize yol açtı. Bu durum, dünya ticaretinin önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğini durma noktasına getirirken, ticari gemiler daha uzun ve maliyetli bir alternatif olan Ümit Burnu'na yönelmek zorunda kaldı.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA TİCARET DURDU, ÜMİT BURNU'NA TAŞIMA BAŞLADI
Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), Hürmüz Boğazı'ndaki deniz güvenliği riskinin en üst düzey olan "kritik" seviyeye ulaştığını duyururken, sigorta şirketleri bölgedeki gemiler için savaş poliçelerini iptal etti. Dünyanın önde gelen konteyner nakliye firmaları da Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri askıya aldı. Gerçek zamanlı denizcilik takip sistemi Windward'ın verilerine göre, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişleri Mart ayının ilk günlerinde tarihsel ortalamanın yüzde 90'ına varan oranlarda azaldı. Aynı şekilde petrol tankeri trafiği de saldırılardan önceki seviyeye göre yüzde 90 geriledi. Bu durum, deniz ticaretinin Körfez geçiş koridorlarından uzaklaşma eğilimini daha da pekiştirdi.
ROTA DEĞİŞİKLİĞİ MALİYETLERİ VE SÜRELERİ ARTIRDI
Fransız CMA CGM, Alman Hapag-Lloyd ve Danimarkalı Maersk gibi dev nakliye şirketleri, Orta Doğu'daki mevcut durum ve tehditler nedeniyle Süveyş Kanalı ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri askıya alarak gemilerini Afrika'nın güneyindeki Ümit Burnu'na yönlendirdi. Bu rota değişikliği, kargoların teslimat sürelerini 10 ila 20 gün arasında uzatırken, taşımacılık maliyetlerinde de önemli bir artışa neden oluyor. Windward verilerine göre, Ümit Burnu'ndaki transit gemi sayısı Mart ayının ilk günlerinde önceki günlere göre yüzde 112'ye varan oranlarda artış gösterdi. Bu durum, operatörlerin Körfez nakliye koridorlarının istikrar kazanmasını beklemek yerine daha uzun yolculuklara yöneldiğini net bir şekilde ortaya koyuyor.
ENERJİ TEDARİĞİ RİSK ALTINDA: PETROL VE LNG SEVKİYATI ETKİLENDİ
Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedarikinde kritik bir rol oynuyor. S&P Global Energy verilerine göre, küresel petrol tedarikinin yaklaşık yüzde 20'si bu boğazdan geçiyor. İran'ın saldırıları ve boğazın kapatılması, petrol üreticilerini de olumsuz etkiledi. Irak Petrol Bakanlığı, Basra'daki Rumeyle sahasında petrol üretimini durdurma kararı alırken, Suudi Arabistan'ın batı kıyısındaki Yenbu Limanı'na yönelen gemi trafiğinde belirgin bir artış gözlemlendi. JP Morgan analistleri, Hürmüz Boğazı'ndaki aksamanın 21 gün sürmesi halinde petrol üreticilerinin tesislerinde kapanmaların başlayabileceği uyarısında bulundu. Ayrıca, Katar'dan yapılan LNG üretiminin durdurulması, spot piyasada arz daralması endişelerini artırırken, ABD'den gelen LNG'nin Asya'ya yönelmesi Avrupa'nın gaz dengesini de sıkılaştırabilir.
