Uyghur Hareketi ve 24 sivil toplum kuruluşu, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk’ü, 27 Şubat’ta İnsan Hakları Konseyi’nde yapacağı konuşmada Çin hükümetinin insanlığa karşı suç olarak nitelendirilen eylemlerini soruşturma çabalarını detaylandırmaya çağırıyor.
ÇİN HÜKÜMETİNE AÇIK ÇAĞRI
Kuruluşlar, Türk’ten, Çin hükümetine yönelik devam eden ve sistematik insan hakları ihlallerini sona erdirmesi ve telafi etmesi yönünde açık bir çağrı yapmasını talep ediyor. Bu ihlaller, önceki HRC oturumunun bitiminden bu yana belgelenmeye devam etti. İnsan Hakları Konseyi’nin 61. oturumu 23 Şubat – 31 Mart 2026 tarihleri arasında gerçekleşecek. Kuruluşlar, BM’nin çeşitli organlarının, özellikle Yüksek Komiserlik Ofisi’nin, Çin hükümeti tarafından gerçekleştirilen insan hakları ihlallerinin ölçeğinin insanlığa karşı suç veya soykırım teşkil edebileceğini belirttiğini vurguluyor. Bu ihlallerin faillerinden hesap sorulması gerektiği ifade ediliyor.
İHLALLERİN BELGELENMESİ
OHCHR’nin 2022 tarihli dönüm noktası niteliğindeki raporundan bu yana, Yüksek Komiser Türk, ofisinin belgelediği suçların giderilmesi yönündeki ilerlemeler hakkında kamuoyuna çok az bilgi verdi. Önceki HRC oturumunun sona erdiği 8 Ekim 2025 tarihinden bu yana, Çin makamları, dini liderleri ve gazetecileri keyfi olarak gözaltında tutmaya, haklarını barışçıl şekilde kullanan aktivistleri yargılamaya ve insan hakları savunucularını zorla kaybetmeye devam etti. Sivil toplum kuruluşları, 9 Şubat 2026 tarihinde Hong Kong makamlarının yayıncı Jimmy Lai’ye verdiği 20 yıllık hapis cezasını kınadı. Türk, 19 Ocak 2026 tarihinde küresel idamlar yıllık incelemesinde, Çin hükümetinin “idam cezasının kullanımının gizlilik içinde olduğunu” belirtti. Bu müdahalelere rağmen, 11 Şubat 2026 tarihinde Hong Kong mahkemesi, sürgündeki demokrasi aktivisti Anna Kwok’un babasını suçlu buldu. Yüksek Komiser Türk’ün, Pekin’in insanlığa karşı suçlarıyla ilgili soruşturma çabalarına dair yeni bilgileri kamuoyuyla paylaşması gerektiği ifade ediliyor. Çin İnsan Hakları Savunucuları Eş Direktörü Sophie Richardson, Türk’ün Pekin’e soykırım ve insanlığa karşı suçlarının soruşturulacağına dair açık bir çağrı yapabileceğini vurguladı.
