İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'ta düzenlenen Uluslararası Barış ve Güven Forumu'nda yaptığı konuşmada, uluslararası politikadaki çifte standartları ve Orta Doğu'daki adaletsizlikleri sert bir dille eleştirdi.
BARIŞIN EVRENSEL BİR HAK OLMADAN AYRICALIK HALİNE GELMESİ
Pezeşkiyan, günümüzde barışın evrensel bir hak olmaktan çıkarak belirli coğrafyalarda sürdürülebilen bir ayrıcalığa dönüştüğünü belirterek, bu durumun yeniden ele alınması gerektiğini vurguladı. Barışın askeri harcamalarla, güç temelli ittifaklarla ya da göstermelik diplomasiyle sağlanamayacağını savunan Pezeşkiyan, kalıcı barışın ancak eşitsizlik, tekelcilik ve ayrımcılık gibi istikrarsızlığın gerçek nedenleriyle yüzleşilmesiyle mümkün olacağını ifade etti. İran'ın uluslararası toplumun sorumlu bir üyesi olarak, barış ve kalkınmanın ancak eşitlik temelinde yürütülen diyalog, ortak iş birliği, uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'na saygı ile mümkün olacağına inandığını belirtti.
ORTA DOĞU'DAKİ ÇİFTE STANDARTLAR VE İSRAİL'İN SİLAHLI SALDIRILARI
Konuşmasında özellikle Orta Doğu'ya odaklanan Pezeşkiyan, büyük güçlerin bölgedeki politikalarının fiilen siyonist rejim için bir tür özel hak oluşturduğunu ve bunun da bölgede yaşanan pek çok savaşın ve adaletsizliğin kaynağı olduğunu söyledi. Bu özel hakkın, jeopolitik hesaplar, tarihi ittifaklar, Batı'nın güvenlik çıkarları ve uluslararası kurumların yükümlülüklerini yerine getirmemesinin karmaşık bir bileşiminden doğduğunu dile getirdi. Pezeşkiyan, İsrail'in Gazze'deki suçlardan Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimlerin genişletilmesine, Suriye ve Lübnan'a yönelik saldırılardan İran ve Katar'a karşı gerçekleştirilen saldırılara kadar uzanan politikalarını sürdürebildiğini vurguladı. Bu durumun, küresel ölçekte güç tekelleşmesinin ve büyük güçlerin beslediği çifte standartların doğrudan bir sonucu olduğunu ve İsrail için fiilen bir güvenlik istisnacılığı yarattığını belirtti. Bir aktörün uluslararası denetim ve hesap verebilirlik mekanizmalarının dışında tutulmasının adaletsizliği derinleştirdiğini ve kalıcı barışın temellerini zayıflattığını ifade etti.
AKTİF VE SORUMLU TARAFLISIZLIK ANLAYIŞI
Pezeşkiyan, mevcut şartlarda tüm ülkelerin bölgesel girişimler ortaya koyarak, uluslararası kuruluşlarda daha etkin rol üstlenerek ve ahlaki temellere dayanan çok taraflı bir diplomasi yürüterek, dünyanın yalnızca büyük güçlerin diliyle konuşmadığını göstermesi gerektiğini söyledi. İran'ın aktif ve sorumlu tarafsızlık anlayışını benimsediğini belirten Pezeşkiyan, bu yaklaşımın zulüm ve saldırılar karşısında pasiflik ya da kayıtsızlık anlamına gelmediğini, aksine uluslararası hukuk, BM Şartı ve evrensel insani değerler temelinde şekillenen ahlak merkezli ve dinamik bir duruş olduğunu vurguladı. Bu toplantının, barış ilkeleri ve uluslararası güvene yönelik açık sapmaların önlenmesine ilişkin ortak sorumluluğun hatırlatılması açısından önemli bir adım olarak görüldüğünü belirterek, barış ve güvenlik söyleminin güçlendirilmesi için gösterdikleri çabalardan dolayı Türkmenistan devletine ve halkına teşekkür etti.
