İran'da Şubat ayı sonunda başlayan ve 1000 saati aşan geniş çaplı internet kesintisi, küresel düzeyde kaydedilen en uzun süreli dijital karartmalardan biri olarak tarihe geçti. NetBlocks tarafından paylaşılan verilere göre, 28 Şubat'ta başlayan kesinti sonucunda 11 Nisan itibarıyla internet trafiği normal seviyelerin yalnızca yüzde 1'ine kadar geriledi.
İNTERNET TRAFİĞİNDE YÜZDE 98'LİK DÜŞÜŞ YAŞANDI
Cloudflare Radar verileri de bu durumu destekler nitelikte. Platform, 28 Şubat sabahı HTTP trafiğinde yüzde 98'e varan ani bir düşüş kaydetti. Başkent Tahran başta olmak üzere ülkenin birçok büyük şehrinde veri akışı neredeyse tamamen durduruldu.
ASKERİ GERİLİM VE KONTROLLÜ İLETİŞİM İHTİMALİ
Kesintinin zamanlaması ise dikkat çekici bir detayı ortaya koyuyor. Sorunun, ABD ve İsrail'in İran'daki bazı hedeflere yönelik gerçekleştirdiği askeri saldırılarla aynı gün başlaması, bu dijital karartmanın bilinçli bir müdahale olabileceği ihtimalini güçlendiriyor. İran yönetimi, tüm trafiğin Ulusal Bilgi Ağı (National Information Network) üzerinden yönlendirildiğini belirtiyor. Bu sistem, yalnızca onaylı sitelere erişim sağlayarak kullanıcıları küresel internetten büyük ölçüde izole ediyor. Kesintiyi aşmak için denenen Starlink gibi alternatif bağlantı girişimlerinin ise askeri düzeyde sinyal karıştırma teknolojileriyle engellendiği öne sürülüyor. Bu tür cihazları bulundurmanın ciddi cezalarla karşı karşıya kalabileceği de ifade ediliyor.
EKONOMİK VE İNSANİ ETKİLER BÜYÜYOR
İletişim aksaklıklarının yanı sıra ekonomik etkiler de oldukça ağır. Daha önce Ocak ayında yaşanan kısa süreli bir kesintinin ülke ekonomisine günlük yaklaşık 35 milyon dolar zarar verdiği açıklanmıştı. Bu yeni ve çok daha uzun süreli kesintinin ekonomik etkisinin katlanarak arttığı tahmin ediliyor. Uluslararası insan hakları kuruluşları, yaşanan durumu sert bir dille eleştiriyor. Human Rights Watch kesintiyi temel hakların ihlali olarak değerlendirirken, Amnesty International İran yönetimine internet erişimini yeniden sağlama çağrısında bulundu. Bu gelişmeler, internetin sadece bir iletişim aracı değil, aynı zamanda kriz anlarında hayati bir altyapı olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
