İran-İsrail-ABD çatışmalarının 10. gününde, İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in ölümünün ardından boşalan liderlik makamına kimin geçeceği merak konusuydu. Uzmanlar Meclisi'nin olağanüstü toplantısında, Ali Hamaney'in 55 yaşındaki oğlu Mücteba Hamaney 'ezici oy çoğunluğuyla' yeni lider seçildi. Bu karar, İran'ın iç ve dış politikasında yeni bir dönemin başlangıcı olarak görülüyor.
MÜCTEBA HAMANEY KİMDİR?
1969 Meşhed doğumlu olan Mücteba Hamaney, babasının ikinci oğludur. 1979'da ailesiyle Tahran'a taşınmış, dini eğitimini Kum'da tamamlayarak fıkıh ve usul eğitimi almıştır. Şii mezhebine göre müçtehit, yani içtihat yapabilecek en üst dini seviyede kabul ediliyor. İran-Irak Savaşı'nda Besic gönüllüsü olarak cephede bulunmuş, 2000'lerden itibaren resmi bir görevi olmamasına rağmen perde arkasında etkili olmuştur. Analistlere göre Devrim Muhafızları komutanlarıyla ilişkileri, 2005 ve 2009 seçimlerindeki rolü ve atamalardaki etkisi dikkat çekicidir.
DÜNYA BASINININ TEPKİLERİ
Mücteba Hamaney'in seçilmesi, dünya basınında geniş yankı buldu. İngiltere merkezli Metro gazetesi, 'Sen yüce lidersin, bu bir ölüm fermanıdır' başlığını atarken, The New York Times onu 'gizemli bir figür' olarak nitelendirdi. Washington Post, 'Hamaney'in oğlu İran'ın yüce lideri seçildi, sert yönetim devam ediyor' şeklinde haber yaptı. CNN International, 'Hamaney'in adı İran'ın lideri olarak devam edecek' derken, The Times bu seçimi 'Trump'a meydan okuma' olarak yorumladı. Diğer yayınlar arasında Iran International 'gölge güç ağından liderliğe', Al-Ain 'İkinci Hamaney mi yoksa yeni bir dönemin başlangıcı mı?', The Telegraph 'direnene İran, Hamaney'in oğluna yöneldi' ve İsrailli yayınlar da benzer şekilde eleştirel tonlar kullandı.
TRUMP'IN AÇIKLAMALARI VE LİDERLİK MAKAMININ GÜCÜ
ABD Başkanı Donald Trump, daha önce İran'ın bir sonraki liderinin belirlenmesinde kendisinin de rolü olması gerektiğini söylemişti. Mücteba Hamaney'in lider olma ihtimaline 'kabul edilemez' şeklinde tepki gösteren Trump, 'Zamanlarını boşa harcıyorlar. Hamaney'in oğlu ciddiye alınacak biri değil' ifadelerini kullanmıştı. İran'da asıl güç, Cumhurbaşkanı'nda değil, liderlik makamındadır. Yeni lider, silahlı kuvvetlerin başkomutanı olacak ve iç güvenlikten dış politikaya kadar son sözü söyleyecektir. Uzmanlar Meclisi tarafından seçilse de, bu meclise adayları büyük ölçüde lider, yani şimdi Mücteba Hamaney belirlemektedir.
