İsrail'in önde gelen gazetelerinden Haaretz'te yayımlanan bir analiz, İran ile yaşanan savaşın Ortadoğu'da yeni bir bölgesel düzeni tetikleyebileceğini ve bu düzende ABD'nin rolünün azalırken Türkiye'nin daha belirgin bir aktör haline gelebileceğini ortaya koyuyor. Hayfa Üniversitesi'nden Elad Giladi imzalı yazıda, savaşla birlikte bölge ülkelerinin savunma stratejilerinde köklü değişikliklere gittiği ve kapalı kapılar ardındaki diplomatik görüşmelerle ABD'ye olan güvenlik bağımlılığını en aza indirmenin yollarını aradığı belirtiliyor.
ABD'ye Bağımlılık Azalıyor, Türkiye'nin Rolü Artıyor
Analize göre, özellikle Körfez ülkeleri güvenlik ve ittifak arayışlarını yeniden şekillendiriyor. Bu bağlamda Türkiye'nin, Suudi Arabistan, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile ilişkilerini stratejik bir boyuta taşımasının, bu yeni arayışta kilit bir rol oynadığı vurgulanıyor. 19 Mart'ta gerçekleşen Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan dışişleri bakanları arasındaki dörtlü zirve, bu gelişen bölgesel işbirliğinin en somut örneklerinden biri olarak gösteriliyor. Türkiye'nin gelişmiş savunma sanayisinin, Körfez ülkeleri için ABD'ye alternatif bir 'güvenlik çeşitlendirmesi' sunduğu da dikkat çekilen noktalar arasında.
Yeni Bölgesel Düzen ve İsrail'in Konumu
Yazıda, Körfez ülkelerinin ABD ile ilişkilerini tamamen koparmak istemediği ancak Washington'u tek güvenlik garantörü olarak değil, bir 'partner' olarak konumlandırmak istediği ifade ediliyor. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaşın, Türkiye'nin bölgesel etkisini artıracak bir dönüm noktası olduğu belirtiliyor. Savaşın, sadece İsrail ile İran arasındaki caydırıcılık dengesiyle değil, aynı zamanda Körfez ülkelerinin ABD'ye olan güvenlik bağımlılıklarını ihtiyatlı ve kademeli bir şekilde sonlandırarak, içeriden inşa edilen bir bölgesel düzenin imkanlarını aramaya başladığı an olarak hatırlanması muhtemel değerlendirmesi yapılıyor. Ayrıca, Körfez ülkelerinin Tel Aviv ile siyasi olarak aynı blokta görünmekten kaçınmasının, yeni bölgesel yapıda İsrail'in dışarıda kalmasına neden olabileceği yorumu da yapılıyor.
