İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, ülkenin gündemini sarsan kritik bir kararla karşı karşıya. Başbakan Binyamin Netanyahu, hakkındaki yolsuzluk davalarıyla ilgili olarak 30 Kasım'da Herzog'a 14 sayfalık resmi bir af talebinde bulundu. Bu talep, ABD Başkanı Donald Trump'ın da Herzog'dan Netanyahu için af istemesiyle birlikte, İsrail'deki siyasi bölünmeleri daha da derinleştirdi.
NETANYAHU'NUN SİYASİ HAMLESİ
76 yaşındaki Netanyahu, yargılamanın başlangıcından bu yana suçunu kabul etmeyi reddediyor. İsrail yasaları, Cumhurbaşkanının bir savunma olmadan af yetkisini kullanmasına izin vermiyor. Analist Benny Aşkenazi'ye göre, Netanyahu'nun af talebi açıkça siyasi kaygılar taşıyor. Aşkenazi, bu hamlenin kamuoyundaki tartışmayı, Ultra-Ortodoks Yahudileri askerlikten muaf tutan tartışmalı yasa tasarısından af talebine kaydırarak Netanyahu'ya seçim kampanyasında avantaj sağlayacağını belirtiyor. Af talebi, öne çekilmediği takdirde ekim ayında yapılması planlanan seçimler öncesinde hassas bir döneme denk geliyor.
HERZOG'UN ÜÇ ZOR SENARYOSU
Analistlere göre, Herzog'un önünde üç temel senaryo bulunuyor. İlk senaryo, talebi reddetmek. Bu, muhalefeti tatmin etse de Netanyahu'nun Likud partisini ve müttefiklerini kızdırarak ülkedeki gerilimi artırabilir. İkinci senaryo, talebi kabul etmek. Bu durum Netanyahu'nun destekçilerini ve ABD Başkanı Trump'ı memnun ederken, 2023'teki yargı reformu protestolarından daha büyük gösterilere yol açabilir. Üçüncü senaryo ise bir 'şartlı af'. Israel Hayom gazetesi analisti Eleanor Kaufman'a göre, Herzog, Netanyahu'nun siyasi hayattan çekilmesi, 7 Ekim felaketini araştıracak bir komisyon kurulması veya tartışmalı yasa tasarılarının geri çekilmesi gibi koşullarla bir uzlaşma sağlayabilir. İsrail devlet televizyonu KAN da, Herzog'un af koşulu olarak Netanyahu'nun sınırlı süreliğine istifa etmesini ve yargı reformlarını durdurmasını isteyebileceğini bildirdi.
DAVALAR VE ULUSLARARASI BOYUT
Netanyahu, '1000', '2000' ve '4000' dosyaları olarak bilinen üç ayrı davada yolsuzluk, rüşvet ve güveni kötüye kullanma suçlamalarıyla yargılanıyor. İlk duruşması 24 Mayıs 2020'de Kudüs Bölge Mahkemesi'nde görüldü ve görevdeyken yargılanan ilk İsrail Başbakanı olarak tarihe geçti. Ayrıca, Uluslararası Ceza Mahkemesi 21 Kasım 2014'te Netanyahu hakkında Gazze Şeridi'ndeki Filistinlilere yönelik savaş suçları iddiasıyla tutuklama emri çıkarmıştı. Netanyahu'ya yakın kaynaklar ise onun siyasi hayattan çekilmesinin söz konusu olmadığını açıkladı. Sürecin Herzog'un nihai kararına kadar birkaç hafta, hatta en az iki ay sürebileceği belirtiliyor.
