Küresel hurma pazarındaki büyüme, ürün etiketleme ve izlenebilirlik konusunda ciddi tartışmaları da beraberinde getirirken, özellikle İsrail'in Müslüman dünyasındaki boykotları aşmak için yeni yöntemlere başvurduğu iddia ediliyor.
ETİKET OYUNU İLE MÜSLÜMAN PAZARINA GİRİŞ İDDİASI
Avrupa'daki Müslüman nüfusu hedef alan bu iddialara göre, İsrail menşeli hurmalar, farklı menşe etiketleri kullanılarak pazarlanıyor. Bu durum, tedarik zincirinde şeffaflık ve adil ticaret ilkelerini zedelediği gerekçesiyle eleştiriliyor. Özellikle Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimlerde üretilen hurmaların, uluslararası hukuka aykırı bir şekilde "İsrail ürünü" olarak veya komşu ülkelerin menşesiyle Avrupa pazarlarına sunulduğu öne sürülüyor. Bazı ihracatçıların, ürünleri serbest ticaret bölgelerinde yeniden paketlediği veya aracı ülkeler kullandığı, böylece üretim kaynağını gizlediği iddialar arasında.
MEDJOOL HURMASI TARTIŞMALARIN MERKEZİNDE
Özellikle premium segmentte yer alan Medjool hurması, bu menşe tartışmalarının odağında bulunuyor. Avrupa'ya ihraç edilen Medjool hurmalarının önemli bir kısmının İsrail kaynaklı olduğu ve bu ihracatın bir bölümünün Batı Şeria'daki yerleşim üretiminden geldiği belirtiliyor. İsrail'in toplam hurma ihracatının büyük bir kısmının, uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul edilen Batı Şeria'daki yerleşimlerden elde edildiği iddiaları, "hurma aklama" olarak adlandırılan bir uygulamayı gündeme getiriyor. Bu yöntemle, yerleşimlerde üretilen hurmaların farklı menşe etiketleriyle pazara sunulduğu ve zaman zaman Hollanda, Fas, Birleşik Arap Emirlikleri ve Filistin menşeli olarak gösterildiği öne sürülüyor.
FİLİSTİN'DEN UYARI VE BARKOD KONTROLÜ ÖNERİSİ
Filistinli yetkililer, İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria'da ürettiği hurmaların Filistin ürünü olarak pazarlara sürüldüğüne dikkat çekerek, tüketicilere hurma alırken barkodlarını dikkatlice incelemeleri çağrısında bulunuyor. Filistin Hurma Konseyi Başkanı İbrahim Duayk, hurmanın menşeini doğrulamak için Filistin Tarım Bakanlığı ve Ticaret Odası tarafından verilen sertifikalara dayalı barkodların incelenmesi gerektiğini belirtiyor. Filistin menşeli hurmaların üzerinde "Filistin ürünü" ibaresi ve Filistin bayrağı taşıyan 625 numaralı Ürdün barkodunun bulunduğunu, İsrail ürünlerinin ise 729 ile başlayan bir barkod kullandığını vurguluyor. Bu prosedürlerin, Filistin ürünlerinin yüzde 100 Filistin menşeli olmasını sağladığı ve piyasaları aldatıcı uygulamalardan koruduğu belirtiliyor.
