Kazakistan'da kadınlar, finans, eğitim, diplomasi ve geleneksel küçük işletmeler gibi çeşitli alanlardan gelerek teknoloji sektöründe hızla yükseliyor. Bu durum, Orta Asya'nın ne kadar hızlı evrildiğini ve bu yeni değişim dalgasını yöneten kadınları gözler önüne seriyor.
TEKNOLOJİDE KADIN GÜCÜ
Teknoloji alanındaki öncülerden biri olan Assem Bolatzhan, 2015 yılında 'Dijital Kazakistan' programı aracılığıyla finans sektöründen bilişim sektörüne geçiş yaptı. Bolatzhan, "Kadınlar Teknolojide'nin Kazakistan şubesini, küresel bir topluluğun parçası olmamız gerektiği için kurduk. Sonuçta, 'Kadınlar Teknolojide'nin dünya çapında 65 şubesi var," diyor. 'Kadınlar Teknolojide Astana' lideri Rinata Ilyubayeva'ya göre, Kazakistan'daki kadın liderliğindeki startup'ların neredeyse %60'ı sosyal etkiye odaklanıyor. Ilyubayeva, "Kadın startup'larının çoğu EdTech, HealthTech ve otizmli çocuklar, yaşlılar ve hamile kadınlar için çözümler alanında. Bu, teknolojinin ele alabileceği toplumsal zorlukları vurguluyor," diye açıklıyor. Kazakistan Ulusal İstatistik Bürosu'na göre, kadınların bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) alanlarındaki katılımı küresel ortalamaya paralel olarak yaklaşık %25-30 civarında tahmin ediliyor.
YATIRIM KÜLTÜRÜNÜ DEĞİŞTİRİYORLAR
Bölgedeki kadın startup kurucusu ve risk sermayesi yatırımcısı sayısını artırmak bir sonraki zorluk. Orta Asya'nın ilk kadın odaklı risk sermayesi girişimi bu yıl kuruldu. Al-Farabi İnovasyon Hub Dubai ve 'Kadınlar Teknolojide Astana' lideri Ilyubayeva, "Kadınları desteklemek için müzakere, fon toplama ve iş geliştirme platformu inşa ediyoruz, çünkü her zaman kolay olmuyor," diyor. "İşten sonra eve gelip çocuklarla ilgilenmek, yemek, temizlik ve aile beklentileri var. Geleneksel toplumumuzda sürekli akrabalar ve koca ailesiyle pazarlık yapıyoruz. Sonraki sabah, C-seviyesi karar verici olarak işe dönüyorsunuz. Zihinsel olarak yorucu." Kadınlar Teknolojide Kazakistan ayrıca, finans, eğitim, diplomasi veya geleneksel küçük işletmeler gibi farklı alanlardan teknolojiye giren kadınları güçlendirmeye odaklanıyor. Bir örnek, geleneksel bir işi yönetmekten startup kurmaya geçiş yapan seri girişimci Aigerim Nurgaliyeva. İlk zorluğu, teknik bir geçmişi olmadan teknolojide başarılı olamayacağı inancını yenmekti. Nurgaliyeva, "İlk engel zihnimdeydi. Teknoloji geçmişin yoksa burada yerin yok sandım. Pek çok kız hala böyle düşünüyor," diyor. "Astana Hub ve Kadınlar Teknolojide gibi ekosistemler bu zihniyeti değiştirmeye yardımcı oluyor. Kodlama yapmadan da startup kurabilirsiniz." Nurgaliyeva şu anda anneliği ve birden fazla işi dengelerken ikinci startup'ını kendi imkanlarıyla büyütüyor. Hikayesi, hırs, beceriklilik ve destekleyici ağların engelleri aşabileceğini gösteriyor ve teknoloji girişimciliğinin resmi teknik eğitim olmadan bile erişilebilir olduğunu kanıtlıyor. Kazakistan'ın kadın teknoloji liderleri sadece ülkelerini dönüştürmekle kalmıyor, aynı zamanda Orta Asya'yı kadın liderliğindeki girişimcilik ve inovasyonun yükselen bir merkezi olarak konumlandırıyor. İnovasyonu sosyal etkiyle birleştirerek, bölgedeki gelecek nesil kadınlar için bir model oluşturuyorlar.
