Küresel lityum piyasası, iki yıllık arz fazlası ve sert fiyat düşüşlerinin ardından yeni bir döneme giriyor. Analistler, 2026 yılına gelindiğinde piyasada ciddi bir açık beklerken, talebin itici gücü artık sadece elektrikli araçlar değil; devasa enerji depolama sistemleri ve yapay zeka altyapıları haline geliyor. Bu değişim, Avrupa'yı da harekete geçirdi.
ENERJİ DEPOLAMA VE YAPAY ZEKA TALEBİ PATLADI
Çin'in enerji sektörü reformları, lityumun artık yalnızca bir 'elektrikli araç metali' olmadığını gösteriyor. Bina tipi enerji depolama sistemleri ve dijital ekonominin altyapı ihtiyacı, talebin yeni motorları oldu. Çin, sadece 2025'in ilk on ayında yaklaşık 66 milyar dolarlık enerji depolama sistemi ihraç ederek, elektrikli araç ihracatını geride bıraktı ve bu, sektör tarihinde bir ilk olarak kaydedildi. Ayrıca, yapay zeka kümeleri ve bulut altyapıları için kesintisiz güç sağlayan devasa pil sistemlerine olan ihtiyaç, lityum üzerindeki baskıyı daha da artırıyor.
FİYATLAR %130 ARTTI, AÇIK UYARILARI GELDİ
Piyasa analistleri, mevcut 61.000 tonluk arz fazlasının hızla eriyeceğini ve 2026'da yerini bir açığa bırakacağı konusunda uyarıyor. Morgan Stanley, 2026 yılında 80.000 ton lityum karbonat açığı öngörürken, UBS daha ılımlı bir tahminle 22.000 tonluk bir açık bekliyor. Küresel talebin %17-30 oranında artması beklenirken, arz tarafındaki artışın bu hıza yetişemeyeceği tahmin ediliyor. Fiyatlar şimdiden tepki verdi: Haziran 2025'te dip yapan lityum karbonat fiyatları, Guangzhou Borsası'nda %130'dan fazla artış gösterdi.
AVRUPA KRİTİK HAMMADDE LİSTESİNE ALDI
Piyasadaki bu değişim, tedarik zincirlerinde Çin'e bağımlılığı azaltmak isteyen Avrupa'da da yakından izleniyor. AB Komisyonu, lityumu 2026-2030 dönemi için 'öncelikli kritik hammadde' listesine alırken; Almanya ve Fransa geri dönüşüm ve rafineri yatırımlarına hız verdi. Bu hamleler, Avrupa'nın gelecekteki enerji ve teknoloji ihtiyaçları için stratejik bir koruma önlemi olarak değerlendiriliyor.
