Uygur Araştırmaları Merkezi Müdürü olan Abdulhakim Idris, "Kızıl Kıyamet: Çin’in Türk ve İslam Dünyası Sömürüsü & Uygur Soykırımı" adlı eserinin Malayca lansmanını gerçekleştirmek ve bir dizi inceleme raporunu tanıtmak amacıyla Malezya’ya gitti. Ancak Idris, ülkeye giriş yaptığı sırada Kraliyet Malezya Polisi tarafından alıkonuldu.
21 SAATLİK MAĞDURİYET VE ZORLA DEPORT
Gözaltı süreci boyunca ABD pasaportuna el konulan ve 21 saat boyunca yeterli gıda ile suya erişimi engellenen Idris, herhangi bir resmi gerekçe sunulmadan dört polis memuru eşliğinde sınır dışı uçağına bindirildi. Freedom House’a konuşan Idris, Kuala Lumpur’daki partnerinin bu engellemenin doğrudan Pekin’den gelen baskılar neticesinde gerçekleştiğini doğruladığını ifade etti.
Uygur Hareketi İcra Direktörü ve Idris’in eşi olan Rushan Abbas, yaşanan hukuksuzluğa şu sözlerle tepki gösterdi:
“Pekin, bir üçüncü ülkeyi başarıyla silahlandırarak bir ABD vatandaşını gözaltına alıp sınır dışı etti. Bu, Uygur topluluğunun çok ötesinde tehlikeli sonuçlar doğurmaktadır. Abdulhakim’e Malezya’da yapılanlar, uluslararası toplum için bir uyanış çağrısı olmalıdır. Çin, egemen ülkelerin vatandaşlarına yönelik yasal savunuculuk faaliyetlerini engelleme çabalarını artırıyor. Eğer Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) saklayacak hiçbir şeyi yoksa, neden Abdulhakim gibi gerçekleri konuşan insanlardan bu kadar korkuyor?”
SİSTEMATİK TAKİP VE AİLE BOYU BASKI
Idris, daha önce 2024 ve 2025 yıllarında Endonezya'da da benzer engellemelere ve kısa süreli gözaltılara maruz kalmıştı. Akademisyenin kişisel trajedisi ise baskının boyutlarını gözler önüne seriyor; 2017'den bu yana 24 aile üyesi kayıp olan Idris, babasının vefatını ancak aylar sonra öğrenebilmişti. Ayrıca baldızı Dr. Gulshan Abbas da 2018 yılından bu yana Çin'de tutuklu bulunuyor.
ULUSLARARASI DAYANIŞMA ÇAĞRISI
Uygur Hareketi, yaşanan bu tırmanışın hiçbir araştırmacı veya aktivistin güvende olmadığını gösterdiğini belirterek; hükümetleri, insan hakları kurumlarını ve sivil toplumu ÇKP’nin ihlallerine karşı durmaya çağırdı. Açıklamada, sınır ötesi baskıların durdurulması için acil yasal düzenlemeler yapılması gerektiği vurgulandı.
