Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) bünyesindeki mühendisler, hastaların ilaçlarını gerçekten alıp almadığını tespit edebilen yenilikçi bir akıllı hap teknolojisi geliştirdi. Bu gelişme, dünya genelinde sağlık sistemlerinin karşılaştığı en büyük sorunlardan biri olan ilaç dozlarının atlanması veya tedavinin erken bırakılması problemlerine çare olmayı hedefliyor.
TEDAVİYE UYUM SORUNLARINA KÖKTEN ÇÖZÜM
Nature Communications adlı saygın bilimsel dergide yayımlanan araştırmaya göre, geliştirilen bu akıllı haplar mevcut ilaç kapsüllerine entegre edilebiliyor ve içinde biyolojik olarak çözünebilen bir radyo frekansı (RF) anteni barındırıyor. Hap yutulduktan kısa bir süre sonra dışarıya bir sinyal gönderiyor. Ardından hapın elektronik bileşenlerinin büyük bir kısmı midede güvenli bir şekilde parçalanırken, çok küçük bir RF çipi sindirim sistemi yoluyla vücuttan doğal olarak atılıyor. Araştırmacılara göre bu teknoloji, özellikle ilaçlarını düzenli ve aksatmadan kullanması hayati önem taşıyan hastalar için büyük bir fayda sağlayacak. Organ nakli hastalarının kullandığı bağışıklık baskılayıcı ilaçlar ve HIV ile tüberküloz gibi uzun süreli tedavi gerektiren enfeksiyonlar bu kapsamda değerlendiriliyor.
YÜZ BİNLERCE ÖNLENEBİLİR ÖLÜM VE MİLYARLARCA DOLARLIK TASARRUF RİSKİ
Uzmanlar, reçete edilen ilaçların düzenli kullanılmamasının her yıl yüz binlerce önlenebilir ölüme ve milyarlarca dolarlık gereksiz sağlık harcamasına yol açtığını belirtiyor. MIT ekibi, ilacın yapısını değiştirmek yerine, hapın gerçekten yutulup yutulmadığını doğrulamaya odaklanan bu yeni yaklaşımıyla dikkat çekiyor. İnsan vücudu için güvenli kabul edilen radyo frekansı teknolojisi kullanılarak tasarlanan anten, çinko ve selüloz gibi tıpta yaygın olarak kullanılan güvenli maddelerden yapılıyor. Kapsülün özel kaplaması, hap yutulmadan önce sinyal gönderilmesini engelliyor. Yutulduktan sonra kaplama çözülüyor, ilaç salınıyor ve anten dışarıdan gelen sinyale yanıt vererek hapın alındığını yaklaşık 10 dakika içinde doğruluyor. Yaklaşık 400 mikrometre boyutundaki RF çipi ise sindirim sisteminden güvenle geçecek şekilde tasarlanmış olup, diğer tüm bileşenler yaklaşık bir hafta içinde vücutta parçalanıyor.
RİSKLİ HASTALIK GRUPLARI İÇİN BÜYÜK UMUT
Hayvan deneylerinde başarıyla sinyal göndermeyi başaran bu sistemin insanlarda kullanılabilmesi halinde, hapın giyilebilir bir cihazla eşleştirilerek bilgilerin doğrudan sağlık ekiplerine iletilmesi hedefleniyor. Özellikle organ nakli hastaları, bu teknoloji için öncelikli hedef grup olarak öne çıkıyor. Çünkü bu hastalarda ilaç dozunun kaçırılması kısa sürede organ reddine yol açabiliyor. Stent takılmış hastalar, kronik enfeksiyonlar ve düzenli ilaç kullanımında zorlanan nöropsikiyatrik hastalar da bu yenilikçi teknolojiden büyük fayda görebilir.
