Ortadoğu'da İran'a yönelik saldırılarla başlayan savaş, dünya helyum arzının yaklaşık üçte birini piyasadan çekti. Uzmanlar, çatışmaların iki haftadan uzun sürmesi halinde arz krizinin aylarca devam edebileceği konusunda uyarıyor. Bu değerlendirme, endüstriyel gaz sektörünü takip eden Gasworld tarafından 4 Mart'ta düzenlenen bir webinarda bir araya gelen uzmanlardan geldi.
KRİTİK TESİSTE ÜRETİM DURDU
Kriz, İran'ın Katar'a yönelik drone ve füze saldırıları ile Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğini engellemesi sonrası başladı. 2 Mart'ta devlet enerji şirketi QatarEnergy, Katar'ın en büyük sanayi merkezlerinden Ras Laffan Industrial City'deki üretimi durdurduğunu açıkladı. Bu tesis, doğal gaz işleme faaliyetleri kapsamında günde yaklaşık 17 ton sıvı helyum üretiyordu. Şirket, tesisin İran mühimmatlarının hedefi olduğunu doğruladı ancak hava savunma sistemlerinin saldırıyı tamamen engelleyip engellemediğine dair ayrıntı paylaşmadı.
BİLİM VE TEKNOLOJİ İÇİN KRİTİK BİR GAZ
Helyum, süperiletken mıknatısların soğutulması, tıbbi görüntüleme cihazları, spektrometreler, kriyojenik sistemler ve derin deniz dalgıçlarının solunum karışımları gibi birçok bilimsel ve endüstriyel alanda vazgeçilmez bir gazdır. Katar, yarı iletken üretiminde kullanılan yüksek saflıkta helyum üreten dünyadaki iki merkezden birine ev sahipliği yapıyor. Bu gaz, silikon plakaların işlenmesinde iyonize edilerek kullanılıyor.
İKİ HAFTAYI AŞARSA KRİZ BÜYÜYEBİLİR
Helyum danışmanı Phil Kornbluth'a göre, Katar'daki üretim iki hafta içinde yeniden başlayıp sevkiyatlar Hürmüz Boğazı üzerinden yapılabilirse piyasa hızla toparlanabilir. Ancak üretim ve ihracat iki haftadan fazla durursa, şirketlerin tedarik zincirlerini yeniden düzenlemesi gerekecek ve bu değişiklikleri geri almak aylar sürebilir. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, 4 Mart'ta operasyonların 8 hafta veya daha uzun sürebileceğini söylemişti. Uzmanlar, İran'ın mevcut kaynaklarla yaklaşık iki hafta boyunca deniz ticaretini kısmen aksatabilecek kapasiteye sahip olduğunu belirtiyor.
