DÜNYA
Yayınlanma : 28 Ocak 2026 11:57

Para bitti, dev proje durdu: Suudi Arabistan'ın fütüristik Mukaab hayali askıya alındı

Para bitti, dev proje durdu: Suudi Arabistan'ın fütüristik Mukaab hayali askıya alındı
Suudi Arabistan, petrol fiyatlarındaki düşüş nedeniyle dev Mukaab projesini askıya aldı ve NEOM gibi fütüristik girişimlerden kısa vadeli projelere yöneliyor. İnşaat faaliyetleri durduruldu, projenin geleceği belirsiz.

İngiliz The Mirror gazetesinin haberine göre, Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad yönetimi, devasa Mukaab projesinin finansmanını ve fizibilitesini yeniden değerlendiriyor. Proje, Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu (PIF) tarafından finanse edilen New Murabba dönüşüm alanının merkezinde yer alıyordu, ancak fon harcamaları kısmak için en iddialı ve pahalı girişimlerin bir kısmını ertelemeye başladı.

STRATEJİ DEĞİŞİKLİĞİ VE YENİ ODAK NOKTALARI

Kaynaklar, Suudi Arabistan'ın NEOM ve The Line gibi ultra fütüristik projelerden kademeli olarak uzaklaştığını ve daha kısa vadeli sonuçlar verecek alanlara yöneldiğini belirtiyor. Yeni odak noktaları arasında Expo 2030 için altyapı hazırlıkları, 2034 Dünya Kupası projeleri, 60 milyar dolarlık kültür bölgesi Diriyah ve turizm odaklı mega proje Qiddiya bulunuyor. Bu değişimin temel nedenlerinden biri, petrol fiyatlarının tüm bu dönüşüm projelerini aynı anda finanse etmeye yetmeyecek seviyelerde seyretmesi.

MUKAAB PROJESİNİN DURUMU VE ELEŞTİRİLER

Mukaab projesi, 400×400 metre boyutlarında dev bir metal küp inşa edilmesini ve içinde yapay zeka destekli, dünyanın en büyük ekranına sahip bir kubbe yer almasını öngörüyordu. Ancak üç ayrı kaynağa göre, şu anda kazı ve kazık çakma çalışmaları dışında tüm inşaat faaliyetleri durdurulmuş durumda. Projenin geleceği belirsizliğini korurken, New Murabba bölgesindeki çevre yapılaşmasının devam edeceği ifade ediliyor. Mukaab'ın tasarımı, sosyal medyada Kâbe'ye benzetildiği gerekçesiyle yoğun eleştiri almıştı.

EKONOMİK DÜZENLEMELER VE ERTELEMELER

Geçen ekim ayında, Suudi Arabistan Kamu Yatırım Fonu'nun lojistik, yapay zeka ve madencilik gibi alanlara yönelerek strateji değiştirdiği bildirilmişti. Bu karar, 2024 sonunda 'giga' projelerde yaklaşık 8 milyar dolarlık yatırımın silinmesinin ardından geldi. Ekonomi Bakanı Faysal el-İbrahim de krallığın bazı projelerin takvimini kaydırmak veya ölçeğini küçültmek zorunda kaldığını kabul etti. Ayrıca, NEOM kapsamındaki Trojena projesinde planlanan 2029 Kış Asya Oyunları süresiz olarak ertelendi, çünkü tesislerin zamanında hazır olmayacağı belirtildi. The Mirror'a göre, NEOM'un şu ana kadar açılan tek bölümü Kızıldeniz'deki Sindalah yat limanı oldu, ancak Veliaht Prens Muhammed bin Selman'ın yüksek maliyetler nedeniyle sonuçtan memnun olmadığı ifade ediliyor. Danışmanlık şirketi Knight Frank, New Murabba bölgesinin toplam maliyetinin yaklaşık 50 milyar dolar olacağını öngörüyor ve projenin tamamlanma tarihi başlangıçta 2030 olarak planlanırken, yeni hedef 2040 olarak güncellendi.