Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), İran'daki gelişmelerin tetiklediği yüksek enerji ve gübre fiyatları, ticaret ile turizmdeki aksamalar ve sıkılaşan finansman koşulları nedeniyle bölgesel büyüme beklentilerini düşürmeye hazırlanıyor. Özellikle Ürdün, Lübnan ve Mısır gibi ülkelerde gelir kaybı riski artarken, Güney ve Doğu Akdeniz ile Türkiye gibi bölgelerde tahvil faizlerinin yükselmesi ve küresel finansal koşulların kötüleşmesi halinde sermaye çıkışlarının hızlanabileceği öngörülüyor.
Büyüme Tahminleri Düşüyor, Kriz Kapıda
EBRD, Haziran ayında yayımlanacak bölgesel ekonomik görünüm raporunda, enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi durumunda bölge için büyüme tahminlerini 0,4 puan kadar azaltabileceğini belirtti. Daha önce bu yıl için yüzde 3,6, 2027 için ise yüzde 3,7 büyüme öngören banka, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından İran'ın stratejik Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatmasıyla petrol fiyatlarındaki sert yükselişe dikkat çekti. Banka, ekonomik etkinin savaşın süresine ve enerji altyapısındaki hasarın boyutuna bağlı olacağını vurguladı.
En Kırılgan Ekonomiler Listesi ve Rusya Detayı
EBRD'ye göre enerji maliyetleri, gübre ve temel gıda maddesi fiyatlarındaki artışlar, tedarik zinciri aksaklıkları ve yükselen enflasyon, büyümeyi olumsuz etkiliyor. Petrol fiyatının varil başına 100 doların üzerinde kalıcı olması ve tedarik zincirlerindeki bozulma, küresel enflasyonu 1,5 puanın üzerinde artırabilir. Körfez bölgesinde petrol arzının kısıtlı kalması durumunda fiyatların 180 dolara kadar çıkabileceği uyarısı yapıldı. Lübnan, Ürdün, Irak, Mısır, Ukrayna, Moğolistan, Senegal, Tunus, Moldova, Kenya, Türkiye ve Kuzey Makedonya en kırılgan ekonomiler arasında gösterilirken, en çarpıcı tespitlerden biri Rusya'ya ilişkin. EBRD, petrol fiyatındaki her 10 dolarlık artışın Rusya'ya petrol, doğalgaz ve gübre satışlarından ek gelir sağlayarak yaptırım politikasını zorlaştırdığını belirtti.
