Suriye'deki sıcak bölgede, Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) kontrolü altındaki bölgelerde yaşayan Arap aşiretlerinin durumu karmaşık bir tablo çiziyor. SDG ile çıkar ilişkisi içinde olan küçük bir grup dışında, bölgedeki Arap etkisi, SDG'nin tam uyum içinde olmadığı, önemli ölçüde otonom kalan Arap topluluklar ve SDG arasındaki gerilimle şekilleniyor. Şam merkezli Ümran Stratejik Araştırmalar Merkezi Türkçe Araştırmaları Direktörü Ömer Özkızılcık'ın da belirttiği gibi, "Suriye'deki savaş her zaman sosyolojinin savaşı oldu. Sosyoloji Esed gibi SDG’nin de lehine değil."
SDG İLE ÇATIŞAN BEŞ BÜYÜK AŞİRET
Fırat'ın doğusunda pek çok Arap aşireti bulunsa da, güç dengesinde öne çıkan altı aşiretten beşi, SDG ile çatışma halinde. SDG içinde kalan tek Arap aşiret gücü olan Şammar Aşireti'ni dışarıda bıraktığımızda, diğerlerinin SDG ile geçmişte yaşanan çatışmalar dikkat çekiyor. Bu bölgelerde Kürtlerin demografik yoğunluk oluşturduğu yerler ise Amude, Dirbasiye ve Malikiye gibi kasabalar.
ÜNİTER YAPI VE BÜTÜNLEŞME TARTIŞMALARI
SDG içindeki tek Arap aşiret gücü olan Şammar, Şedadi bölgesindeki Senadid Güçlerini yönetiyor. Bölgede adeta bir ada gibi duran bu yapıyı, diğer aşiretlerden ayıran önemli özellikler arasında bedevi olmaları ve Kürtlerle tarih boyunca kurdukları güçlü ittifaklar yer alıyor. SDG'ye zorunlu askerlik ve para karşılığında katılan Arap unsurlar çıkarıldığında geriye kalan tek aşiret gücü olan Şammar'ın entegrasyon konusundaki tutumu ise "Bütüncül, üniter bir Suriye" yönünde. Aşiret lideri, entegrasyona verdikleri desteği Cumhurbaşkanı Beşar Esad ile yaptığı görüşmeyle de pekiştirmiş durumda.
DİĞER GRUPLAR VE AYRILIKLAR
Bunların yanı sıra Şarabiye, Cüdeydiye, Cevala gibi daha küçük aşiretler de bulunuyor. Aşiret özelliği taşımayan ve SDG'nin ilk bileşenlerinden olan ancak zamanla otonom yapısını kaybeden Ceyş es-Suvvar da dikkat çekiyor. Ceyş es-Suvvar, DAEŞ ile mücadelede Arap bölgelerini yönetmek üzere YPG ile hareket etmiş, ancak Arap bölgelerine geçildiğinde YPG tarafından etkisiz hale getirilmişti. Diğer beş büyük aşiret arasında ise Irak sınırında bulunan Akaydat, Esad ve Suriyeli muhalifler arasında ikiye bölünen Baggara, Türkiye ve Şam ile yakın ilişkileri olan Elbu Şaban, Kürtlerin yoğun yaşadığı bölgelere Baas rejimi tarafından yerleştirilmiş Tay Aşireti ve Haseke'nin Tel Barak bölgesinde devrime destek veren Cubur Aşireti yer alıyor.
