Associated Press (AP) ajansının yaptığı çarpıcı bir araştırma, ABD Sınır Devriyesi'nin ülke genelinde milyonlarca Amerikalı sürücüyü gizli bir programla izlediğini ortaya koydu. Bu öngörüye dayalı istihbarat programı, masum insanların trafik ihlali gibi bahanelerle durdurulmasına, aranmasına ve hatta gözaltına alınmasına neden oluyor.
GİZLİ GÖZETİM AĞI NASIL ÇALIŞIYOR?
Sistem, araçların plaka bilgilerini tarayarak kaydeden bir kamera ağı ve bu araçların geldikleri yer, gittikleri yön ve güzergâhlarına göre şüpheli olarak değerlendiren bir algoritmadan oluşuyor. Algoritma tarafından işaretlenen araçlar için federal ajanlar yerel kolluk kuvvetlerini uyararak durdurma sağlıyor. Sürücüler, genellikle hız ihlali, sinyal vermeme veya cam filmi gibi gerekçelerle durdurulsalar da, asıl sebebin kullandıkları güzergâhlar nedeniyle radara girmeleri olduğu gerçeğinden habersiz bir şekilde sorgulanıyor ve araçları aranıyor.
PROGRAM AMACINI AŞTI: SINIRLARDAN İÇ KESİMLERE UZANAN GÖZETİM
Aslen ülkenin sınırlarını korumakla görevli olan Sınır Devriyesi, bu programla ülkenin iç kesimlerine kadar uzanan devasa bir gözetim sistemi inşa etmiş durumda. Yaklaşık on yıl önce yasa dışı sınır faaliyetleri, uyuşturucu ve insan kaçakçılığıyla mücadele amacıyla başlatılan program, son beş yılda kapsamını ciddi ölçüde genişletti. Kırsal yollarda araç kullanmak, kiralık araba kullanmak veya sınır bölgesine kısa süreli seyahatler yapmak gibi nedenler, insanların durdurulması için yeterli görülüyor. Kamera ağı, güney sınırının yanı sıra ABD-Kanada sınırı yakınlarını ve Chicago, Detroit gibi büyük metropolleri de kapsıyor.
MASUM İNSANLAR HEDEFTE: GİZLİLİK VE ANAYASAL SORUNLAR
Sistem, Lorenzo Gutierrez Lugo gibi sınır bölgesine eşya taşıyan bir nakliye şoförünün veya Alek Schott gibi sıradan bir vatandaşın, herhangi bir suç unsuru bulunmamasına rağmen organize suç veya kara para aklama şüphesiyle gözaltına alınmasına yol açabiliyor. Hukukçular, Sınır Devriyesi'nin dijital gözetim ağlarının büyümesinin, kişileri makul olmayan aramalara karşı koruyan dördüncü anayasa maddesi kapsamında anayasaya aykırı olabileceği endişesini taşıyor. Kurum, programın ayrıntılarını gizli tutarken, suçlamaları düşürmeyi bile teklif ederek gizli plaka okuyucularının yerleşimi ve kullanımı hakkındaki bilgilerin ortaya çıkmasını engellemeye çalışıyor.
