BİLİM VE TEKNOLOJİ
Yayınlanma : 16 Ocak 2026 17:24

Solucan delikleri uzayda tünel değil, zamanda köprü olabilir!

Solucan delikleri uzayda tünel değil, zamanda köprü olabilir!
Yeni bir araştırma, solucan deliklerinin uzayda bir tünel değil, zamanın zıt yönleri arasındaki bir köprü olabileceğini öne sürüyor. Bu teori, kara delik bilgi paradoksuna da olası bir çözüm sunuyor.

Bilim kurgu eserlerinin vazgeçilmez bir öğesi olan solucan delikleri hakkındaki yaygın inanış, son araştırmalarla kökten değişebilir. Yıldızlararası seyahat için kestirme yollar veya zaman makineleri olarak tasvir edilen bu kozmik olguların, aslında uzayda birer tünel işlevi görmediği öne sürülüyor. Yeni bir çalışma, Einstein-Rosen köprüleri olarak bilinen matematiksel yapıların, uzaydan ziyade zamanın zıt yönleri arasındaki bağlantıları temsil ettiğini iddia ediyor.

ZAMAN KÖPRÜSÜ TEORİSİ

Classical and Quantum Gravity dergisinde yayımlanan makalede, astrofizikçi Enrique Gaztañaga ve ekibi, Einstein ve Rosen'in 1935 tarihli orijinal çalışmalarını yeniden yorumladı. Araştırmacılara göre, solucan deliklerine dair popüler kültürdeki algı, fizikçilerin asıl niyetinin yanlış anlaşılmasından kaynaklanıyor. Einstein ve Rosen'in temel derdi uzay yolculuğu değil, kuantum alanlarının bükülmüş uzay-zamanda nasıl davrandığıydı. Portsmouth Üniversitesi'nden Profesör Gaztañaga, Einstein-Rosen köprüsünün uzayda bir geçit değil, uzay-zamanda bir ayna görevi gördüğünü belirtiyor.

GÖZLEMLERLE DESTEKLENEN YENİ YORUM

Fizikçiler Sravan Kumar ve João Marto'nun fikirleri temel alınarak yapılan bu çalışma, temel fizik yasalarındaki simetriyi dikkate alıyor. Bu yasalar, geçmiş ve gelecek arasında bir ayrım yapmıyor. Denklemlere her iki zaman yönü de dahil edildiğinde, bu köprüler geçilebilir tünellerden ziyade matematiksel bir zorunluluk olarak ortaya çıkıyor. Ekip, bu teoriyi destekleyen gözlemsel kanıtlar da sunuyor. Kozmik mikrodalga arka planındaki bazı anormallikler, standart varsayımlara kıyasla bu yeni modelde istatistiksel olarak 650 kat daha olası görünüyor. Ayrıca bu yeni yorum, kara delik bilgi paradoksuna da olası bir çözüm sunuyor. Stephen Hawking'in öne sürdüğü bilginin yok olması fikrinin aksine, yeni çerçeveye göre olay ufkundan geçen bilgi kaybolmuyor, sadece zıt zaman yönünde evrimleşmeye devam ediyor. Araştırma, Büyük Patlama'nın mutlak bir başlangıç olmayabileceğini, bunun yerine kozmik evrimin zaman açısından tersine çevrilmiş iki evresi arasında bir kuantum geçişi olabileceğini öne sürüyor. Bu bakış açısına göre evrenimiz, bir üst evrende oluşan bir kara deliğin içinde var olabilir.