Toplumda empati göstermenin bir gereği olarak görülen 'özür dilerim' ifadesinin gereksiz kullanımı, uzmanlara göre duygusal zekâyı düşürüyor ve güvenilirliği zedeliyor. Steve Jobs gibi karizmatik liderler ise çatışma anlarında durumu lehlerine çevirmek için 'teşekkür ederim' kelimesine odaklanıyor.
ÖZÜR DİLEMEK NEDEN ZAYIFLIK GÖSTERGESİ?
Harvard eğitimli davranış bilimcisi Shadé Zahrai'ye göre, gereksiz özür dilemek fikirlerinize olan inancınızın eksikliğini göstererek başkalarının sizi zayıf ve güvensiz görmesine neden olabilir. Psikologlar, otomatikleşen bu ifadeden kurtulmanın temel çözümünü minnettarlıkla değiştirmekte görüyor. Örneğin, bir toplantıya geç kalındığında 'Geç kaldığım için özür dilerim' demek yerine 'Beni beklediğiniz için teşekkür ederim' demek, suçluluk hissinden kurtarırken karşı tarafa değer verildiği hissini veriyor.
STEVE JOBS'IN PRATİKTEKİ UYGULAMALARI
Apple kurucu ortağı Steve Jobs, bu teoriyi uç noktalara taşıyarak boyun eğme konumundan kaçındı. Bill Gates'in şirkete dönüşüyle Apple'ın kurtarılması gerektiğinde, hayranlar tepkiliydi ancak Jobs özür dilemek yerine odağı geleceğe kaydırdı: 'Apple'ın kazanması için Microsoft'un kaybetmesi gerektiği fikrinden vazgeçmeliyiz... Bize yardım etmek için orada oldukları için Bill'e ve ekibe teşekkür etmeliyiz.' iPhone 4'ün sinyal kaybı yaşadığı 'Antennagate' olayında da tüm dünya bir özür beklerken Jobs, 'Kullanıcılarımızı seviyoruz... belki de bizi bundan koruyacak bir PR ekibine ihtiyacımız var, ama yok' diyerek durumu lehine çevirdi.
2010 ETKİNLİĞİNDEKİ ÜSTÜN ZEKÂ GÖSTERİSİ
Bu stratejinin en çarpıcı örneği 2010'daki Apple Tanıtım Etkinliği'nde yaşandı. Aşırı yoğunluktan kaynaklanan Wi-Fi arızası sunumu tehlikeye attığında, Jobs'ın tepkisi klasik bir özür değildi: 'Size bir şey sormam gerekiyor... Eğer demoları görmek istiyorsanız, lütfen dizüstü bilgisayarlarınızı kapatın. Bunu takdir ederim.' Bu üstün duygusal zekâ gösterisiyle kendini dezavantajlı duruma sokmaktan kaçındı, taraftarlarının bağlılığını takdir etti ve talebini bir ricaya dönüştürdü. Harvard Üniversitesi'nden Alison Wood'un 'Gereksiz Özür' olarak adlandırdığı olguya göre, kontrol edilemeyen sorunlar için özür dilemek güveni azaltıyor ve kişiyi daha az yetenekli gösteriyor.
