Suriye'de 8 Aralık 2024'te, Hafız ve Beşar Esad'ın 61 yıllık Baas rejimi devrildi. Beşar Esad'ın iktidara gelişi, 1994'te ağabeyi Basil'in trafik kazasında ölmesiyle başlayan bir süreçti. Londra'da göz doktorluğu eğitimi alan Beşar, babası Hafız Esad'ın 2000'deki ölümünün ardından, anayasa özel olarak değiştirilerek ve %97'yi aşan oylarla cumhurbaşkanı oldu.
BİR YILDA DEĞİŞEN SURİYE MANZARASI
Geçen yılki karmaşık kutlamaların aksine, bu yıl Umeyye (Emevi) Meydanı'nda sıkı güvenlik önlemleri alındı. Uzmanlara göre, rejim değişikliğinin ardından beklenen büyük çaplı şiddet ve iç savaş patlak vermedi. Mart ve hazirandaki sınırlı olaylar, yabancı müdahaleye rağmen kontrol altında kaldı. Yeni hükümet uluslararası tanınırlık kazandı, Dışişleri Bakanı Ahmed eş-Şara BM terör listesinden çıkarıldı ve yaptırımların gevşetilmesiyle ekonomide iyileşme belirtileri görüldü.
KRİTİK DİPLOMATİK ADIMLAR VE ÇÖZÜLMEYEN SORUN
Süreçteki ilk dönüm noktası, Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Şam ve Riyad ziyaretleri oldu. İkinci adım, ABD Başkanı Trump'ın yaptırımları kaldırması ve Şara ile Riyad'da görüşmesiydi. Haziranda Süveyda'da yaşananlar ve İsrail saldırıları sonrası Suriye ordusunun bölgeden çekilmesi üçüncü kritik aşamaydı. Ancak, doğu bölgelerinin hâlâ Suriye Demokratik Güçleri (SDG) kontrolünde olması en büyük çözülmemiş mesele olarak duruyor. 10 Mart'ta imzalanan entegrasyon anlaşması SDG tarafından uygulanmadı.
HAYATLARDAKİ DEĞİŞİM: 'ARTIK UMUT VAR'
Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, yıl dönümünde Emevi Camisi'nde 'kardeşlik' mesajı verdi ve Suudi Arabistan'dan gelen Kabe örtüsü parçasını açtı. Suriyeliler ise değişimi anlatıyor: Hapishaneden çıkan Halid Hüseyin, 'Eskiden cehennemde gibi yaşıyorduk, şimdi zulüm yok' diyor. Üniversite öğrencisi Ahmed Keyali, memur maaşlarının 15 dolardan 100 dolara çıktığını belirtiyor. Vatandaşlar, ifade özgürlüğünün geldiğini, güvenliğin arttığını ve geleceğe umutla baktıklarını vurguluyor. Bilgisayar mühendisliği öğrencisi Muhammed Bablis, 'Her şey gün geçtikçe daha iyiye gidiyor' ifadesini kullanıyor.
