Suriye'de, Yahudi kültürel varlıklarının korunması, resmi kaydının yapılması ve sinagogların restore edilmesi amacıyla ilk kez bir Yahudi derneği kuruldu. Bu gelişme, Beşşar Esed'in babası Hafız Esed döneminde 1990'larda ülkeden ayrılan Yahudilerin bir kısmının ülkeye dönerek bu girişimi başlatmasıyla yaşandı.
RESMİ TANIMA VE İLK ADIMLAR
Dernek Başkanı ve Şam Yahudilerinden haham Henry Hamra, Şam'da Suriye Aile ve Sosyal İşler Bakanı Hind Kabavat ile bir araya gelerek derneğin kuruluş ruhsatını teslim aldı. Bu görüşmenin ardından Hamra ve beraberindeki heyet, Şam'daki Yahudi mahallesinde incelemelerde bulundu.
KİMLİK ÇEŞİTLİLİĞİ VURGUSU
Suriye Aile ve Sosyal İşler Bakanı Hind Kabavat, derneğin kuruluşunu Suriye devletinin kapsayıcı yaklaşımının bir göstergesi olarak değerlendirdi. Kabavat, "Suriye'de din, mezhep veya etnik köken ayrımı yapmıyoruz." diyerek tüm Suriyelilere, kadın, erkek, her inanç ve topluluktan yardım ederek yeni devleti inşa etmek istediklerini belirtti. Yahudilerin nihayetinde Suriyeli olduğunu ve kimliklerinin Suriye kimliği olduğunu vurgulayan Kabavat, bu derneğin Suriye Yahudi mirasını anlatarak kimlik çeşitliliğinin bir güç olduğunu gösterdiğini ifade etti. Kültürlerin korunmasına önem verdiklerini ve mevcut mirasın korunmasının da bunun bir parçası olduğunu sözlerine ekledi. Amerika'da yaşayan Suriyeli Yahudilerle yürütülen işbirliğine de değinen Kabavat, haham Henry Hamra'ya ABD Kongresi nezdindeki Suriye toplumuna verdiği destekten dolayı teşekkür etti.
GEÇMİŞİN İZLERİ VE GELECEK PLANLARI
Yahudi Mirası Derneği Başkanı haham Henry Hamra, Suriye'deki Yahudi mülklerinin envanterini çıkaracaklarını ve geçmişte el konulan bazı varlıkların iadesi için çalışacaklarını söyledi. Ayrıca kutsal mekanları koruyacak, restore edecek ve dünya Yahudilerinin ziyaretine açacaklarını belirtti. Suriye Acil Durum Organizasyon Müdürü Muaz Mustafa da 2013'ten beri Suriye Yahudileriyle çalıştıklarını ve devrik rejim tarafından bombalanan Coba Havrası'nı korumak için birlikte çalışmalar yürüttüklerini aktardı. Mustafa, "Önemli olan şu ki özgürleşmeden sonra birçok gelişme yaşandı. Bugün ilk kez bir Yahudi örgütünün Suriye’de resmi onay alma aşamasına geldik." diye konuştu. Mustafa, ziyaretlerinde ve çalışmalarında birçok Yahudi evinin rejim tarafından el konulduğunu, hatta bazılarının İranlılara ve Suriyeli olmayan kişilere satıldığını, bazı Yahudi eserlerinin bile satıldığını gözlemlediklerini ifade etti.
