Türkiye'nin tereyağı ithalatı tartışmaları sürerken, hayvancılık politikaları uzmanı Dr. Ender Burçak'tan çarpıcı bir uyarı geldi. Burçak, meselenin sadece tereyağı ithalatıyla sınırlı olmadığını, süt üretim sisteminin temelden sarsıldığını belirterek, gelecekte damızlık hayvanların altın kadar değerli olacağını öne sürdü.
Süt Üretiminde Kritik Düşüş Uyarısı
Tarım ve Orman Bakanlığı HAYGEM eski Daire Başkanı Dr. Ender Burçak, süt ve süt ürünleri piyasasındaki son gelişmeler üzerine yaptığı değerlendirmelerde, süt arzının en yoğun olduğu dönemlerde dahi tereyağı ithalatına gidilmesini, 'üretim tarafında çalan bir alarm' olarak nitelendirdi. Normalde bahar aylarında süt fazlasının oluşması ve bu fazlanın süt tozuna dönüştürülmesi gerektiğini hatırlatan Burçak, mevcut tablonun endişe verici olduğunu vurguladı. Bu durumun ya süt tozu üretiminin artık ekonomik olmadığını ya da işlenecek süt miktarının azalmaya başladığını gösterdiğini belirtti.
Temel Sorun Yetersiz Süt Üretimi
Sektördeki tartışmaların genellikle 'süt fazlası ve plansızlık' üzerine yoğunlaştığını ancak asıl sorunun 'yeterli süt üretilememesi' olabileceğine dikkat çeken Dr. Burçak, süreci değiştiren iki ana kırılma noktasına işaret etti. Bunlardan ilki, 2023'ten bu yana arz fazlası gerekçesiyle gebe düve ithalatının kısıtlanması oldu. Bu durum, işletmelerin süte ulaşımını zorlaştırdı. İkinci önemli etken ise 2025 yılı başından itibaren şap hastalığı nedeniyle hayvan kesimlerinin artması beklentisi. Bu iki faktör, süt arzını zayıflatarak süt tozu ve krema üretimini düşürüyor ve tereyağı ithalatını zorunlu kılıyor.
Hayvancılık Politikalarında Acil Değişiklik Şart
Sahadan gelen sinyallerin endişe verici olduğunu belirten Dr. Ender Burçak, yüksek yem maliyetleri ve baskılanan çiğ süt fiyatları nedeniyle küçük ve orta ölçekli işletmelerin tarımdan çekildiğini vurguladı. Burçak, "Süt arzı zayıflıyor. Bu durum süt tozu ve krema üretimini düşürüyor, tereyağı ithalatını zorunlu kılıyor. Mayıs ayından sonra süt bulmak hem zor hem de pahalı olacak. İşte o zaman damızlık hayvanlar altın kadar değerli hale gelecek" dedi. Yaşananların sadece bir tereyağı meselesi olmadığını belirten Burçak, hayvancılık politikalarında acil bir bakış açısı değişikliği gerektiğini savundu. Sektör paydaşları da Burçak'ın bu analizini, üretimdeki yangının habercisi olarak yorumladı.
