Donald Trump'ın ikinci başkanlık dönemi ihtimaliyle birlikte ABD Merkez Bankası (FED) üzerindeki siyasi baskı ve küresel ölçekte artan 'dolarsızlaşma' eğilimi, finans dünyasında deprem etkisi yaratıyor. Eskiden sadece yaptırımla karşılaşan ülkelerin başvurduğu bu yöntem, artık Avrupa'nın merkezine kadar ulaşmış durumda ve küresel finans sisteminin temellerini sarsıyor.
FED'İN BAĞIMSIZLIĞI TEHDİT ALTINDA
Piyasalar artık sadece ekonomik verileri değil, Washington'daki eşi benzeri görülmemiş siyasi krizi de fiyatlıyor. Trump'ın, faiz oranlarını düşürmeyi reddettiği gerekçesiyle FED Başkanı Jerome Powell'ı 'federal soruşturmalarla' ve hatta cezai suçlamalarla tehdit etmesi, yatırımcıları şoke etti. Doların siyasi bir silaha dönüşmesi, yatırımcıları güvenli liman olarak Euro'ya yöneltiyor. Ocak ayında Euro Bölgesi'ne yönelik yatırımcı güvenindeki artışla birlikte Euro, dolar karşısında güçlenerek cazibesini artırdı.
DOLARDAN KAÇIŞIN ARDINDAN ÜÇ ANA MOTİVASYON
Rusya-Ukrayna savaşının ardından uygulanan katı yaptırımlar, diğer ülkelere 'Dolar rezervleriniz bir gün size karşı silah olarak kullanılabilir' mesajını verdi. Bu kopuşun arkasında üç ana neden yatıyor: Uluslararası piyasalardaki dalgalanmalar ve ABD'nin doları yaptırım aracı olarak kullanması, ülkeleri alternatif arayışına itiyor. Çin'in yükselen küresel etkisi ve Yuan'ı uluslararası ticarette güçlendirme çabaları, dolara en güçlü alternatifi yaratıyor. Avrupa hükümetleri ise ABD'nin iç politikadaki dalgalanmalarından (gümrük vergisi felaketleri veya enflasyon ihracı gibi) korunarak kendi ekonomilerini güvence altına almak istiyor.
DÜNYA YEREL PARA BİRİMLERİNE YÖNELİYOR
Rusya, ABD yaptırımları sonrası uluslararası ticarette Ruble, Yuan ve yerel para birimlerine yöneldi. Belarus, ekonomik entegrasyon kapsamında Ruble kullanımını merkeze aldı. Macaristan ve Sırbistan gibi Avrupa ülkeleri bile temel ticari anlaşmalarda dolara olan bağımlılıklarını Euro ve Ruble lehine sınırlıyor. Çin, Yuan işlemlerini teşvik etmenin yanı sıra, müttefikleriyle enerji ve ticaret sözleşmelerinde doları tamamen masadan kaldırıyor. İran, Küba ve Kuzey Kore gibi ülkelerde ise doların kullanımı ya tamamen yasaklanmış ya da imkansız hale gelmiş durumda. Doların 'alternatifsiz' dönemi sona ererken, Trump yönetiminin politikaları diğer ülkelerin finansal güvenlik duvarlarını örmelerini hızlandırıyor.
